Czy w przypadku podejrzenia reakcji anafilaktycznej należy zlecić jakieś badania laboratoryjne w celu potwierdzenia rozpoznania?

Jeżeli jest to możliwe, krew do badań laboratoryjnych warto zabezpieczyć w każdym przypadku anafilaksji, chociaż w trakcie akcji ratunkowej często się o tym nie myśli. Teoretycznym dowodem na wystąpienie anafilaksji jest zwiększone stężenie tryptazy w surowicy związane z nagłą degranulacją komórek tucznych. Zwiększone stężenie tryptazy obserwuje się między 30. a 90. min po wystąpieniu pierwszych objawów anafilaksji, po czym bardzo szybko się zmniejsza, dlatego pobranie krwi w celu wykonania tego oznaczenia jest uzasadnione tylko w tym przedziale czasu. Jeżeli laboratorium nie wykonuje tego oznaczenia, należy pobrać krew na skrzep, a surowicę po odwirowaniu zamrozić do czasu przesłania jej do innego laboratorium.

Prawidłowe stężenie tryptazy nie wyklucza jednak reakcji anafilaktycznej, zwłaszcza w przypadku anafilaksji na pokarmy u dzieci. Według wielu publikacji swoistość tego badania jest mała, a zwiększenie stężenia tryptazy obserwowano w zaledwie 19% przypadków. Często dodatkowo oznacza się stężenie podstawowe tryptazy w surowicy ≥2 tygodnie po wystąpieniu anafilaksji. Jeżeli wynik uzyskany w próbce pobranej podczas epizodu anafilaksji jest większy o 20% + 2 ng/ml od stężenia podstawowego, to jest to potwierdzenie rozpoznania reakcji anafilaktycznej.

Piśmiennictwo

1. Simons F.E., Ardusso L.R., Bilo M.B. i wsp.: International consensus on (ICON) anaphylaxis. World Allergy Organ. J., 2014; 7: 9. eCollection 2014
2. Schryver S.D., Halbrich M., Clarke A. i wsp.: Tryptase levels in children presenting with anaphylaxis: Temporal trends and associated factors. J. Allergy Clin. Immunol., 2016; 137: 1138–1142
3. Platzgummer S., Bizzaro N., Biol M.B. i wsp.: Recommendations for the use of tryptase in the diagnosis of anaphylaxis and clonal mastcell disorders. Eur. Ann. Allergy Clin. Immunol., 2020; 52: 51–61