Czy w leczeniu zapalenia płuc należy stosować leki mukokinetyczne lub mukolityczne ogólnoustrojowo albo w nebulizacji?

Podstawowym sposobem upłynnienia gęstej śluzowej wydzieliny jest prawidłowe nawodnienie chorego dziecka i nawilżenie powietrza, którym oddycha. Leki mukolityczne i mukokinetyczne upłynniają śluz, działają przeciwbakteryjnie, antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Ambroksol zmniejsza poinfekcyjną nadreaktywność oskrzeli i towarzyszący jej napadowy kaszel. Leki te są powszechnie stosowane w zakażeniach układu oddechowego u dzieci i dorosłych, mimo że w badaniach z randomizacją nie potwierdzono ich skuteczności w leczeniu zapalenia płuc u dzieci. W świetle aktualnych wytycznych postępowanie takie nie jest zalecane. W 2 wieloośrodkowych badaniach z randomizacją wykazano natomiast korzystny wpływ erdosteiny na skrócenie czasu utrzymywania się suchego kaszlu w przebiegu zakażeń DDO u dzieci (bez rozróżnienia na zapalenie płuc i zapalenie oskrzeli) i w takich chorobach niektórzy polscy eksperci zalecają stosować ten lek. W przeglądzie piśmiennictwa biblioteki Cochrane autorzy wskazują na wyniki badania z udziałem 120 dzieci, w którym wykazano, że ambroksol zmniejszył nasilenie kaszlu w 3. i 10. dobie leczenia, jednak na podstawie danych z pozostałych publikacji ocenianych w przeglądzie nie można zalecić takiego postępowania. Dodatkowym ograniczeniem jest ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po zastosowaniu leków mukolitycznych u dzieci w 2 pierwszych latach życia, z których najpoważniejsze obejmują nasilenie kaszlu i zaleganie większej ilości wydzieliny w drogach oddechowych.

Piśmiennictwo

1. Albrecht P., Radzikowski A., Ozorowski T.: Leczenie objawowe zakażeń układu oddechowego w świetle medycyny opartej na faktach. Stand. Med. Pediatr., 2010; 7: 217–235
2. Chang C.C., Cheng A.C., Chang A.B.: Over–the-counter (OTC) medications to reduce cough as an adjunct to antibiotics for acute pneumonia in children and adults. Cochrane Database Syst. Rev., 2014; 2014 (3): CD006088
3. Hryniewicz W., Ozorowski T., Radzikowski A. (red.): Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego 2016. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków. Warszawa, Narodowy Instytut Leków, 2016
4. Harris M., Clark J., Coote N. i wsp.: British Thoracic Society guidelines for the management of community acquired pneumonia In childhood: up date 2011. Thorax, 2011; 66: ii1–ii23
5. Chalumeau M., Duijvestijn Y.C.M.: Acetylocysteine and carbocysteine for acute upper and lower respiratory tract infections in paediatric patients without chronic broncho-pulmonary disease. Cochrane Database Syst. Rev., 2013; 2013 (5): CD003124