Według nowych wytycznych European Committee for Antimicrobial Susceptibility Testing Haemophilus influenzae jest naturalnie oporny na wszystkie makrolidy i azytromycynę (niezależnie od wrażliwości in vitro). Czy w Polsce jest tak samo?

Zgodnie z zaleceniami Krajowego Konsultanta ds. mikrobiologii od 1 kwietnia 2011 roku w całym kraju obowiązują wytyczne EUCAST dotyczące oznaczania i interpretacji lekowrażliwości drobnoustrojów. Według zaleceń EUCAST graniczne wartości MIC makrolidów dla izolatów wrażliwych wynoszą: dla azytromycyny ≤0,125 mg/l, a dla klarytromycyny ≤1 mg/l. Zgodnie z tymi kryteriami na podstawie wyników badań własnych nie wykryto szczepów H. influenzae, dla których aktywność azytromycyny wynosiłaby ≤0,125 mg/l. Z przebadanych 271 szczepów 96% mieściło się w przedziale szczepów średnio wrażliwych (0,25–4 mg/l), a 4% szczepów było opornych o wartości MIC >4 mg/l. Według ekspertów EUCAST obserwuje się niewielką zależność między wartościami MIC makrolidów a efektem terapeutycznym, dlatego graniczne wartości makrolidów określono na poziomie wartości dla szczepów dzikich (szczepy bez mutacji związanych z opornością), a zatem przyjmuje się, że izolaty H. influenzae mieszczą się w kategorii średnio wrażliwe.

Należy pamiętać, że w wielu wytycznych dotyczących leczenia ZDO antybiotyki makrolidowe są kwalifikowane jako leki drugiego wyboru, najczęściej przy niewrażliwości na antybiotyki β-laktamowe. W związku z tym Zespół Roboczy ds. wprowadzania zaleceń EUCAST sugeruje, aby makrolidy (azytromycynę) stosować w leczeniu zakażeń o etiologii H. influenzae ostrożnie, czyli wyłącznie wtedy, gdy nie ma innej opcji terapeutycznej. Nie przeprowadzono jeszcze nowych badań klinicznych dotyczących oceny skuteczności makrolidów w leczeniu ZGDO o etiologii H. influenzae z uwzględnieniem nowych kryteriów EUCAST, dlatego wszystkie dotychczasowe wytyczne nie uległy zmianie. Warto pamiętać, że makrolidy obok aktywności przeciwbakteryjnej mają także działanie przeciwzapalne, które ułatwia proces leczenia, zwłaszcza w przypadku zakażeń przewlekłych lub z towarzyszącą obturacją. Są także skuteczne w leczeniu zapalenia płuc o etiologii nietypowej. (2013, 2014) 

Piśmiennictwo

1. http://eucast.org
2. Wallwork B., Coman W., Mackay-Sim A. i wsp.: A double-blind, randomized, placebo-controlled trial of macrolide in the treatment of chronic rhinosinusitis. Laryngoscope, 2006; 116: 189–193