Czy donosowe stosowanie antybiotyków jest uzasadnione?

Donosowo stosuje się mupirocynę w eradykacji nosicielstwa MRSA u dzieci przygotowywanych do zabiegu chirurgicznego (np. kardiochirurgicznego leczenia wad serca), ponieważ w takich przypadkach ewentualne ryzyko zakażenia ma poważne konsekwencje zdrowotne.

W praktyce stosuje się natomiast antybiotyki miejscowe (np. w przewlekłym zapaleniu błony śluzowej nosa i zatok). Najczęściej za stan przewlekły odpowiadają gronkowce złociste oraz bakterie beztlenowe, które charakteryzują się tworzeniem biofilmu w zamkniętych przestrzeniach, jakimi są zatoki. Uwalniane z biofilmu bakterie zaostrzają proces przewlekły. Wiadomo, że bakterie uwięzione w masie biofilmu są oporne na antybiotyki podawane pozajelitowo lub doustnie ze względu na ich zróżnicowany metabolizm i pełnione funkcje. Aby je zabić, lek musi osiągnąć stężenie 10–1000 razy większe niż wartości MIC. Wykazano, że skuteczne może być podawanie antybiotyków w nebulizacji. Nie należy natomiast podawać antybiotyku w postaci kropli do nosa, ponieważ podany w ten sposób lek nie dociera do błony śluzowej zatok. W piśmiennictwie dostępne są informacje na temat podawania antybiotyku w postaci irygacji, sprayu lub nebulizacji. Ten ostatni sposób okazał się najskuteczniejszy. W niektórych badaniach klinicznych nie potwierdzono przewagi tej formy leczenia nad klasycznym podawaniem leków doustnie.

W nebulizacji podawano tobramycynę, gentamycynę, cefuroksym, ceftazydym oraz fluorochinolony, a mupirocynę stosowano do płukania zatok. Miejscowo stosuje się także leki w terapii grzybiczego zapalenia zatok (np. amfoterycynę B). (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Simor A.E.: Staphylococcal decolonisation: an effective strategy for prevention of infection? Lancet Infect. Dis., 2011; 11: 952–962
2. Comstock R.H. 3rd, Lam K., Mikula S.: Topical antibiotic therapy of chronic rhinosinusitis. Curr. Infect. Dis. Rep., 2010; 12: 88–95