Na czym polega profilaktyka zakażeń RSV? Które dzieci w Polsce są do niej obecnie kwalifikowane?

09-10-2024
prof. dr hab. n. med. Ewa Helwich
Konsultant Krajowy w dziedzinie neonatologii, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie

Nadal nie dysponujemy szczepionką przeciwko RSV dla dzieci, dlatego jedyną metodą profilaktyki w tej grupie wiekowej pozostaje uodpornienie bierne. Bierna ochrona przed chorobami dolnych dróg oddechowych (DDO) wywoływanymi przez RSV może polegać na szczepieniu matki w okresie ciąży lub podaniu dziecku „gotowych” przeciwciał monoklonalnych. Przykładem pierwszej strategii postępowania jest szczepionka Abrysvo, którą w 2023 roku zarejestrowano do stosowania u kobiet w ciąży (w 24.–36. tc.). Ochrona niemowlęcia od urodzenia do 6. miesiąca życia wynika z przezłożyskowego transportu przeciwciał neutralizujących RSV. Jeżeli chodzi o strategię polegającą na podaniu przeciwciał monoklonalnych, w krajach Unii Europejskiej (UE) zarejestrowane są 2 preparaty: paliwizumab i nirsewimab, natomiast w Polsce aktualnie w ramach programu lekowego dostępny jest jedynie paliwizumab.

Paliwizumab jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym klasy IgG, o silnym działaniu neutralizującym wirusa i hamującym fuzję jego obydwu podtypów (A i B). Preparat podaje się domięśniowo w dawce 15 mg/kg mc., co miesiąc, w okresie zwiększonego ryzyka zachorowania. 

Z uwagi na wysoki koszt profilaktyki w Polsce stosuje się ją w ramach programu lekowego objętego refundacją. Na podstawie decyzji Ministerstwa Zdrowia (w marcu 2023 r.) kryteria kwalifikacji rozszerzono na dzieci: urodzone <36. tygodnia ciąży z masą ciała ≤1500 g, z rozpoznaną dysplazją oskrzelowo–płucną (bronchopulmonary dysplasia BPD) w 2. roku życia oraz <2. roku życia z wrodzonymi, hemodynamicznie istotnymi wadami serca (p. ramka).

Ramka. Kryteria włączenia do programu profilaktyki zakażeń RSV

Dziecko, które w momencie rozpoczęcia immunizacji:

  • nie ukończyło 6. mż. i spełniało 1 z następujących kryteriów:
    – wiek ciążowy 29.–32. tyg., +6 dni
    – wiek ciążowy ≤35. tyg., +6 dni oraz urodzeniowa masa ciała ≤1500 g

  • nie ukończyło 1. rż. i urodziło się w ≤28 tc., +6 dni

  • nie ukończyło 2. rż., z rozpoznaną BPD

  • nie ukończyło 2. rż., z rozpoznaną hemodynamicznie istotną wadą serca i spełniało 1 z następujących kryteriów:
    – jawna niewydolność serca mimo leczenia farmakologicznego
    – umiarkowane lub ciężkie wtórne nadciśnienie płucne
    – sinicza wada serca, z przezskórnym utlenowaniem krwi tętniczej <90%.

Piśmiennictwo

  1. Sun M., Lai H., Na F. i wsp.: Monoclonal antibody for the prevention of respiratory syncytial virus in infants and children: a systematic review and network meta–analysis. JAMA Netw. Open, 2023; 6 (2): e230023
  2. Kampmann B., Madhi S.A., Munjal I. i wsp.: Bivalent prefusion F Vaccine in pregnancy to prevent RSV illness in infants. N. Engl. J. Med., 2023; 388 (16): 1451–1464
  3. Charakterystyka Produktów Leczniczych: Abrysvo, Beyfortus, Synagis
  4. Borecka R., Helwich E.: Profilaktyka zakażeń RSV. (W:) Standardy opieki medycznej nad noworodkiem w Polsce. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego. Wyd. V, Warszawa, Media–Press Sp. z o.o., 2023: 504–510
  5. Ministerstwo Zdrowia. Program lekowy B.40. Profilaktyka zakażeń wirusem RS; https://dziennikmz.mz.gov.pl/legalact/2023/97/ (dostęp: 11.12.2023)

RSV - zapytaj eksperta

Masz pytanie dotyczące zakażenia wirusem RS? Zadaj pytanie ekspertowi!