medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
Do programu lekowego kwalifikuje się dzieci: urodzone <36. tygodnia ciąży, z rozpoznaną BPD oraz z wrodzonymi, hemodynamicznie istotnymi wadami serca (p. ramka). Zgodnie z aktualnie obowiązującą definicją warunkiem rozpoznania BPD jest zapotrzebowanie na tlen utrzymujące się w 36. tygodniu wieku postmenstruacyjnego, a ocena zaawansowania procesu chorobowego w stopniach I, II, III (odpowiednio: postać łagodna, umiarkowana i ciężka) zależy od rodzaju terapii oddechowej. W aspekcie kwalifikacji do programu profilaktyki zakażeń RSV hemodynamicznie istotne wrodzone wady serca definiowane są jako wady przebiegające:
z jawną niewydolnością serca utrzymującą się mimo leczenia farmakologicznego
z umiarkowanym lub ciężkim wtórnym nadciśnieniem płucnym
z sinicą (z przezskórnym utlenowaniem krwi tętniczej <90%).
Dziecko, które w momencie rozpoczęcia immunizacji:
nie ukończyło 6. mż. i spełniało 1 z następujących kryteriów:
– wiek ciążowy 29.–32. tyg., +6 dni
– wiek ciążowy ≤35. tyg., +6 dni oraz urodzeniowa masa ciała ≤1500 g
nie ukończyło 1. rż. i urodziło się w ≤28 tc., +6 dni
nie ukończyło 2. rż., z rozpoznaną BPD
nie ukończyło 2. rż., z rozpoznaną hemodynamicznie istotną wadą serca i spełniało 1 z następujących kryteriów:
– jawna niewydolność serca mimo leczenia farmakologicznego
– umiarkowane lub ciężkie wtórne nadciśnienie płucne
– sinicza wada serca, z przezskórnym utlenowaniem krwi tętniczej <90%.
Kwalifikację do programu zatwierdza konsultant wojewódzki w dziedzinie neonatologii lub kardiologii dziecięcej w porozumieniu z odpowiednim konsultantem krajowym na podstawie dokumentacji z ośrodka.
U dzieci urodzonych przedwcześnie immunizację należy rozpocząć przed ukończeniem 1. roku życia (w grupie urodzonych <29. tc.) lub przed ukończeniem 6 miesięcy (w grupie urodzonych między 29. a 35. tc.). Najmniej dojrzałe noworodki mogą przed ukończeniem 1. roku życia otrzymać immunizację 2-krotnie w dwóch następujących po sobie sezonach.
Natomiast u dzieci z BPD oraz wrodzonymi, hemodynamicznie istotnymi wadami serca immunizację przeprowadza się w 2 następujących po sobie sezonach zwiększonego ryzyka zachorowań (rozpoczęcie immunizacji w drugim sezonie przed ukończeniem 2. rż.).
Profilaktyka polega na podaniu ≥3, a maksymalnie 5 dawek paliwizumabu w sezonie zakażeń (od 1 września do 30 kwietnia). W 2023 roku podjęto decyzję o możliwości podawania paliwizumabu już we wrześniu, co pozwala na wcześniejsze zabezpieczenie dzieci z grup ryzyka w przypadku epidemii zakażeń RSV poza typowym sezonem. Liczba zastosowanych dawek zależy od czasu urodzenia się dziecka w stosunku do okresu zwiększonego ryzyka zachorowań. Noworodek, który urodził się przed sezonem lub na początku sezonu (np. we wrześniu), zdąży otrzymać 5 dawek, ale w przypadku rozpoczęcia immunizacji w marcu lub kwietniu nie otrzyma 3 dawek w trwającym sezonie zakażeń.
U każdego dziecka przed podaniem każdej kolejnej dawki leku należy przeprowadzić badanie podmiotowe i przedmiotowe w ośrodku realizującym program.
Dane dotyczące monitorowania pacjenta w trakcie stosowania immunoprofilaktyki są przechowywane wraz z jego dokumentacją medyczną. Dodatkowo wybrane informacje są przekazywane do NFZ za pośrednictwem rejestru SMPT w aplikacji internetowej. Nadzór nad tymi rejestrami w poszczególnych województwach pełnią konsultanci wojewódzcy w dziedzinie neonatologii.
Program lekowy „Profilaktyka zakażeń wirusem RS” jest realizowany w 67 akredytowanych ośrodkach neonatologicznych i 14 ośrodkach kardiologii
dziecięcej.
Piśmiennictwo