Na jakiej zasadzie działają syropy na kaszel mokry i suchy?

Syropy na kaszel suchy mają hamować odruch kaszlu poprzez działanie centralne lub obwodowe. Leki na kaszel mokry mają natomiast ułatwiać ewakuację wydzieliny. Łączenie substancji hamujących odruch kaszlu i pobudzających wydzielanie należy uznać za niewskazane. Niektóre syropy opisywane jako środki na kaszel mokry i suchy zawierają witaminy i wyciągi roślinne, a nie zawierają opisanych wyżej substancji czynnych.

W badaniach obserwuje się, że aż 85% efektu syropów na kaszel w przebiegu ostrej infekcji to szeroko rozumiany efekt placebo, a jedynie około 15% efektu wynika z działania substancji czynnej. Oprócz naturalnego samoograniczania się kaszlu z czasem i przekonania o skuteczności „leku”, na efekt placebo składają się w tym przypadku efekty fizjologiczne wynikające z podania słodkiego syropu i pobudzania przez słodkie i aromatyczne substancje odruchu wytwarzania śliny. Większa ilość wydzieliny łagodzi podrażnienie gardła i krtani, zmniejszając nasilenie kaszlu, zwłaszcza suchego i nieproduktywnego. Dodatkowo wykazano, że słodkie substancje pobudzają wydzielanie endogennych opioidów. Eccles sugeruje, że w przypadku mokrego kaszlu zwiększone wydzielanie poprawia klirens śluzowo-rzęskowy, dając efekt wykrztuśny. Mimo przesłanek teoretycznych, dowody skuteczności leków rozrzedzających wydzielinę oskrzelową (tzw. mukolityków) w przebiegu ostrych infekcji są bardzo słabe, a w zapaleniu oskrzeli dotyczą pojedynczych substancji (erdosteina). (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Eccles R.: Mechanisms of the placebo effect of sweet cough syrups. Respir. Physiol. Neurobiol., 2006; 152 (3): 340–348