Kiedy dziecko z nadmiernie gromadzącą się woskowiną wymaga interwencji laryngologicznej? Jakie są możliwe sposoby leczenia (postępowania), od czego zależy wybór metody i jaka jest ich skuteczność?

Regularna kontrola otolaryngologiczna i oczyszczenie ucha są uzasadnione, jeżeli przyczyną gromadzenia się woszczku jest zwężenie przewodu słuchowego (np. u dzieci z zespołem Downa). Interwencja jest również wskazana w przypadku występowania objawów obturacji przewodu, takich jak niedosłuch (p. pyt.), lub konieczności wykonania badania otoskopowego (p. pyt.).

Czop woskowinowy można usunąć:

• Płucząc ucho strumieniem ciepłej wody skierowanym na tylno-górną ścianę przewodu słuchowego zewnętrznego ze strzykawki o dużej pojemności (100–200 ml). W przypadku podejrzenia stanu zapalnego lub dodatniego wywiadu w kierunku stanu zapalnego w przeszłości (tzn. wyciek z ucha, perforacja błony bębenkowej lub założony drenaż wentylacyjny) płukanie ucha jest przeciwwskazane! Nie wykazano, aby preparaty zmieniające konsystencję woskowiny istotnie poprawiały efekt płukania. Po płukaniu ucha należy usunąć resztki płynu z przewodu i ocenić błonę bębenkową.

• Stosując substancje rozmiękczające woskowinę, takie jak specjalne krople, gliceryna w płynie, olej parafinowy, 5% roztwór sody oczyszczonej lub woda utleniona (p. pyt.). Warto pamiętać, że po użyciu tych preparatów wydzielina zmienia swoją konsystencję i może „sama” wypłynąć z ucha, jednak w większości przypadków konieczne jest jej usunięcie lub wypłukanie.

• Mechanicznie za pomocą ssaka, haczykiem usznym lub kleszczykami (trudne do wykonania w otoskopie, wymaga raczej użycia lampki czołowej lub mikroskopu usznego).

Wybór metody zależy od zgłaszanych przez chorego dolegliwości, dostępu do odpowiedniego sprzętu oraz doświadczenia lekarza wykonującego zabieg. Nie wykazano przewagi żadnej z wymienionych powyżej metod nad pozostałymi. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Roland P.S., Smith T.L., Schwartz S.R. i wsp.: Clinical practice guideline: cerumen impaction. Otolaryngol. Head Neck Surg., 2008; 139: S1–S21
2. Clegg A.J., Loveman E., Gospodarevskaya E. i wsp.: The safety and effectiveness of different methods of earwax removal: a systematic review and economic evaluation. Health Technology Assesement, 2010; 14 (28): 1–192
3. Dincess E.A.: Cerumen. http://www.uptodate.com/contents/cerumen?source=search_result&search=cerumen&selectedTitle=1~27  
4. Hassmann-Poznańska E. (red.): Otoskopia w praktyce pediatry i lekarza rodzinnego. Kraków, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2007