U 12-letniego chłopca leczonego od półtora miesiąca rysperydonem (z powodu zaburzeń zachowania) zaobserwowano znaczne zwiększenie stężenia prolaktyny (z 144 do 528 ng/ml), przyrost masy ciała i objawy ginekomastii. Czy jest to przejściowa hiperprolaktynemia? Czy chłopca należy skierować do endokrynologa?

01-01-2013
dr n. med. Barbara Kalina-Faska
Katedra i Klinika Pediatrii, Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Wiele leków może powodować zwiększenie stężenia prolaktyny w surowicy. Należy do nich również rysperydon, który u 60% kobiet i 40% mężczyzn zwiększa stężenie prolaktyny w stosunku do wartości wyjściowej nawet 10-krotnie. Może to doprowadzić do wystąpienia innych objawów, takich jak ginekomastia i mlekotok, a w późniejszym wieku – do zaburzeń erekcji i niepłodności. Do innych działań niepożądanych leku należy zwiększenie masy ciała, hiperglikemia i zaburzenia gospodarki lipidowej. Zaburzenia te mogą występować przez cały czas stosowania leku. W związku z tym należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę leku, a w przypadku nasilenia działań niepożądanych – w miarę możliwości zmienić lek na inny. (2013)

Piśmiennictwo

  1. Bostwick J.R., Guthrie S.K., Ellingrod V.L.: Antipsychotic-induced hyperprolactinemia. Pharmacotherapy, 2009; 29: 64–73
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej