Czy u dziecka ze stwierdzonym przez lekarza POZ zwiększonym stężeniem TSH należy rozpocząć leczenie zanim trafi do endokrynologa?

Dziecko z objawami niedoczynności tarczycy należy niezwłocznie skierować do endokrynologa, który na pewno przyjmie je w trybie pilnym i rozpocznie leczenie.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy nie wymaga natychmiastowego leczenia, ale przede wszystkim potwierdzenia, że stężenie TSH rzeczywiście istotnie przekracza górną granicę normy (tj. ≥10 mU/l) co najmniej w 2 oznaczeniach, a poziom fT4 pozostaje w normie. Nieznacznie zwiększone stężenie TSH przy prawidłowym stężeniu fT4 i często nieco zwiększonym stężeniu fT3 obserwuje się u wielu dzieci z nadwagą lub otyłością. Jest to konsekwencją, a nie przyczyną nadwagi i nie wymaga leczenia.

U dziecka <3. roku życia, szczególnie gdy fT4 utrzymuje się w dolnej granicy normy, bezpieczniej jest rozpocząć leczenie lewotyroksyną w dawce 1,2–1,5 µg/kg mc. i oznaczyć stężenia hormonów po upływie 3–4 tygodni.

Po unormowaniu stężenia TSH należy je regularnie oznaczać co 3–6 miesięcy, odpowiednio modyfikując dawkę lewotyroksyny w razie potrzeby. U dzieci >3. roku życia można wykonać próbę całkowitego odstawienia leku na 4 tygodnie, a następnie oznaczyć TSH i fT4.

Starsze dzieci można jedynie monitorować co 6–12 miesięcy, bowiem nie wymagają one leczenia, szczególnie jeśli nie posiadają przeciwciał anty-TPO, obraz ultrasonograficzny tarczycy jest prawidłowy, a w rodzinie nie występują choroby autoimmunizacyjne. Takie postępowanie może podjąć samodzielnie lekarz POZ, ewentualnie prosząc o jednorazową konsultację endokrynologa dziecięcego.

Piśmiennictwo

1. O’Grady M.J., Cody D.: Subclinical hypothyroidism in childhood. Arch. Dis. Child., 2011; 93: 280–284
2. Lazarus J., Brown R.S., Daumerie C. i wsp.: 2014 European Thyroid Association Guidelines for the management of subclinical hypothyroidism in pregnancy and in children. Eur. Thyroid J., 2014; 3: 76–94
3. Such K., Gawlik A., Dejner A. i wsp.: Evaluation of subclinical hypothyroidism in children and adolescents: a single-center study. Int. J. Endocriol., 2016: 1 671820