Jak na czas transportu do ośrodka specjalistycznego zaopatrzyć dziecko ze świeżo rozpoznaną cukrzycą?

Zaopatrzenie podczas transportu do szpitala chorego ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 1 zależy przede wszystkim od stanu ogólnego. W przypadku dziecka przytomnego, w kontakcie, bez cukrzycowej kwasicy ketonowej lub z umiarkowaną kwasicą ketonową (pH ≥7,1, stężenie wodorowęglanów ≥5 mmol/l) wystarczy założenie kaniuli dożylnie i wlew 0,9% roztworu NaCl z szybkością 10 ml/kg mc./h. Czas transportu nie powinien przekraczać dwóch godzin. Podczas transportu konieczne jest monitorowanie glikemii (co najmniej 1 raz na godzinę) oraz diurezy. Monitorowanie glikemii ma znaczenie w planowaniu dalszego leczenia, np. ustaleniu składu płynu do dalszego nawadniania oraz dawki insuliny podawanej po rozpoczęciu leczenia na docelowym oddziale. Zmiany glikemii w trakcie transportu należy odnotować w dokumentacji natomiast nie wpływają na modyfikację postępowania. Kontrola diurezy ma na celu wyłącznie monitorowanie bilansu płynów, a nie modyfikację postępowania w trakcie transportu. Ma to znaczenie dla późniejszego postępowania, np. anuria podczas wlewu 0,9% roztworu NaCl wpłynie na dobór składu płynu do nawadniania w okresie późniejszym. U chorego w ciężkim stanie ogólnym, znacznie odwodnionego i/lub z ciężką kwasicą ketonową, należy przede wszystkim zabezpieczyć podstawowe funkcje życiowe (zgodnie z ogólnymi zasadami). W takim przypadku decyzję o transporcie do ośrodka specjalistycznego trzeba uzależnić od stanu pacjenta (i od odległości do ośrodka referencyjnego), ponieważ w pierwszej kolejności taki chory może wymagać stabilizacji na najbliższym oddziale intensywnej opieki medycznej lub na oddziale pediatrycznym/internistycznym. (2015)

Piśmiennictwo

1. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Kliniczna, 2014; 3 (supl. A)
2. Wolfsdorf J.I., Allgrove J., Craig M.E. i wsp.: Diabetic ketoacidosis and hyperglycemic hypersmolar state. Pediatric Diabetes, 2014; 15 (Suppl. 20): 154–179