Czy u dziecka, które nie chce jeść lub wymiotuje (np. w przebiegu choroby zakaźnej), konieczne jest zmniejszenie dawki insuliny?

Infekcja przebiegająca z wymiotami i biegunką wymaga zmniejszenia dawki insuliny. Zwykle dzieci niechętnie jedzą, absorpcja pokarmu jest upośledzona, co zwiększa ryzyko hipoglikemii. U chorych z pełnym zapotrzebowaniem na insulinę (ok. 0,7 j./kg mc.) dawkę insuliny należy zmniejszyć, ale nie można jej całkowicie odstawiać. Całkowite odstawienie insuliny spowoduje bowiem rozwój kwasicy ketonowej.

Pacjenci stosujący terapię pompową, u których prawidłowo dobrano wielkość wlewu podstawowego (bazę), mogą przez całą dobę nie przyjmować jedzenia i powinni mieć prawidłową glikemię. Jednak w praktyce często się zdarza, że dawka bazowa jest zbyt duża i częściowo pokrywa napływ glukozy z posiłków. W takim przypadku konieczne jest zmniejszenie bazowej dawki insuliny indywidualnie u każdego pacjenta o około 20–30% dawki dobowej. U osób leczonych za pomocą wielokrotnych wstrzyknięć napływ glukozy z posiłków zwykle jest częściowo pokrywany insuliną długo działającą. Szczególnie jest to widoczne u osób stosujących insulinę ludzką o przedłużonym działaniu (NPH). Pacjenci z tej grupy z pewnością będą wymagać zmniejszenia dawki insuliny długo działającej.

W przypadku wymiotów i/lub biegunki należy rozpocząć leczenie zgodne z obowiązującymi standardami. Pacjenta należy nawadniać doustnym płynem nawadniającym. Dzieciom, które nie chcą jeść, podaje się insulinę tylko pokrywającą zapotrzebowanie podstawowe (insulina długo działająca/ o przedłużonym działaniu lub baza w pompie insulinowej), zwykle w nieco zmniejszonej dawce. Co 2–4 godziny należy oznaczać glikemię. Stwierdzenie ketonurii bez obecności glikozurii świadczy o ketozie głodowej. W takim przypadku pacjentowi należy podać posiłek węglowodanowy, ewentualnie słodzony płyn. Pacjenci ci narażeni są na duże ryzyko niedocukrzenia, dlatego insulinę należy dawkować bardzo ostrożnie. W kolejnych dniach, wraz z poprawą funkcji przewodu pokarmowego, dawki insuliny trzeba zwiększać. (2016)

Piśmiennictwo

1. Brink S., Joel D., Laffel L. i wsp.: A Consensus Statement from the International Society for Pediatric and Adolescent Diabetes: Sick day management in children and adolescents with diabetes. Pediatric Diabetes, 2014; 15 (supl. 20): 193–202
2. Danne T., Bangstad H.J., Deeb L. i wsp.: Insulin treatment in children and adolescents with diabetes. Pediatric Diabetes, 2014; 15 (supl. 20): 115–134