Jakie mogą być przyczyny rogowacenia ciemnego, które pojawiło się u kilkuletniej dziewczynki i utrzymuje się do wieku dorosłego? Co można zrobić?

Rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans – AN) jest manifestacją skórną różnych zespołów chorobowych. Schwartz (1994) zaproponował kliniczny podział rogowacenia ciemnego uwzględniający osiem postaci.

1) Postać łagodna AN może się pojawić w każdym wieku, niekiedy jest obecna już przy urodzeniu, i wiąże się z opornością na insulinę.

2) Postać związana z otyłością występuje we wszystkich grupach wiekowych i może ustąpić po zmniejszeniu masy ciała.

3) Postać związana z zespołami, m.in. z insulinoopornością typu A (konstelacja objawów hiperandrogenizmu i insulinooporności).

4) Postać akralna – występuje u osób zdrowych, głównie lokalizuje się w okolicach łokci, kolan, stawów śródręczno-paliczkowych i grzbietowej powierzchni stóp.

5) Typ jednostronny AN – może być odmianą znamienia naskórkowego lub prekursorem dwustronnej postaci AN i nie ma związku z zaburzeniami hormonalnymi ani chorobami układowymi.

6) Odmiana AN indukowana lekami, w tym doustną antykoncepcją, GKS, insuliną, statynami i kwasem nikotynowym w dużych dawkach.

7) Postać złośliwa AN (paraneoplastyczna) występuje najrzadziej. Nie jest swoistym wskaźnikiem określonego nowotworu, jednak w 90% przypadków towarzyszy procesom nowotworowym przewodu pokarmowego.

8) Postać mieszana, prezentująca cechy co najmniej dwóch z wyżej opisanych.

W postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym u dziecka z AN należy uwzględnić każdą z wyżej wymienionych postaci. (luty 2014 nowe)

Piśmiennictwo

1. Quatrano N., Loechner K.: Dermatologic manifestations of endocrine disorders. Curr. Opin. Pediatr., 2012; 24: 487–493
2. Schwartz R., Janniger E.: Acanthosis nigricans – a common significant disorder usually unassociated with malignancy. Przegl. Dermatol., 2011; 98: 1–6