Jak często u dzieci występuje śródmiąższowe zapalenie nerek?

Śródmiąższowo-cewkowe zapalenie nerek (tubulointerstitial nephritis – TIN) może przebiegać w postaci ostrej lub przewlekłej.

Ostre TIN charakteryzuje się naciekiem jednojądrowych komórek zapalnych (limfocytów, monocytów, plazmocytów) oraz eozynofili zlokalizowanych pierwotnie w śródmiąższu nerek, często ze stanem zapalnym cewek (ale bez zajęcia naczyń i struktur kłębuszka), którego przyczyną nie jest zakażenie.

W przewlekłym TIN proces zapalny również dotyczy śródmiąższu, ale istotą zmian chorobowych jest zanik cewek, poszerzenie ich światła, zanik nabłonka, włóknienie śródmiąższu i naciek z komórek jednojądrowych (limfocytów, plazmocytów i fibroblastów) w otoczeniu cewek nerkowych. Za przewlekły uznaje się proces trwający >3 miesiące.

Szacuje się, że TIN stanowi przyczynę 5–15% wszystkich przypadków ostrego i przewlekłego uszkodzenia nerek. Niemniej trudno uzyskać wiarygodne dane na temat epidemiologii TIN, zwłaszcza w populacji dzieci, gdyż bardzo często rozpoznanie ustala się jedynie na podstawie objawów klinicznych, bez oceny histologicznej wycinka nerki (biopsja). Ponadto, wiele przypadków TIN ustępuje samoistnie, przebiega skąpoobjawowo lub bezobjawowo. W związku z tym rzeczywista zapadalność może być znacznie większa. Według danych z piśmiennictwa TIN potwierdzone histologicznie jest przyczyną 3–7% przypadków AKI u dzieci, do 27% u dorosłych i 5–15% przypadków AKI u hospitalizowanych dorosłych.

Najczęstsze przyczyny TIN u dzieci:

• leki (71%) – zwykle przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwbólowe, przeciwdrgawkowe, inhibitory pompy protonowej

• zakażenie (16%)

• ostre śródmiąższowe zapalenie nerek z zapaleniem błony naczyniowej oka (tubulointerstitial nephritis and uveitis syndrome – TINU]), głównie występujące u nastoletnich dziewcząt (5%)

• związane z sarkoidozą (1%)

• inne – m.in.: toksyczne, związane z nefropatią bałkańską, nowotworami, nefronoftyzą, nefropatią refluksową i zaporową (które są przyczyną przewlekłego TIN)

• idiopatyczne (8%).

Piśmiennictwo

1. Zachwieja K.: Śródmiąższowe zapalenia nerek. (W:) Pietrzyk J.J., Kwinta P. (red.): Pediatria. Tom 2. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018: 60–63
2. Verghese P.S., Lucktits K.E., Eddy A.: Interstitial nephritis. (W:) Geary D.F., Schaefer F. (red.): Comprehensive Pediatric Nephrology. Mosby Elsevier, 2008: 527–538