Czy klasy/szkoły sportowe, w których dzieci realizują obowiązek szkolny, maja prawo co roku wymagać zaświadczeń lub orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań do uprawiania sportu?

13.09.2021

Pytanie nadesłane do Redakcji

Czy klasy/szkoły sportowe, w których dzieci realizują obowiązek szkolny, maja prawo co roku wymagać zaświadczeń lub orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań do uprawiania sportu? Czy lekarz POZ może odmówić i na jakiej podstawie? Na co się powołać w przypadku roszczeniowych rodziców, którzy wymagają zaświadczeń od lekarza POZ w drugiej, trzeciej, czwartej itd. klasie?

Odpowiedziała

dr n. prawn. Tamara Zimna
Kancelaria Prawa Medycznego

Dziecko realizujące obowiązek szkolny w klasie/szkoły sportowej nie jest zawodnikiem uczestniczącym we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy. Nie wymaga zatem corocznych badań okresowych i zgodnie z przepisami lekarz POZ może odmówić wystawiania corocznie zaświadczeń lub orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań do uprawiania samego tylko sportu szkolnego.

Może się też zdarzyć, że uczeń klasy/szkoły sportowej jest jednocześnie zawodnikiem uczestniczącym we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy – wówczas taki pacjent powinien jako zawodnik podlegać corocznym badaniom okresowym. Zakres i częstotliwość badań lekarskich u sportowców, w tym wymaganie corocznych badań okresowych, zostały uregulowane przepisami prawa w przypadku:

  • uprawiania sportu przez zawodników uczestniczących we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez polski związek sportowy i wynika z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie kwalifikacji lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia oraz zakresu i częstotliwości wymaganych badań lekarskich niezbędnych do uzyskania tych orzeczeń (Dz.U.2020.812 t.j.) oraz
  • okresowych badań lekarskich dzieci i młodzieży do 21. roku życia oraz zawodników pomiędzy 21. a 23. rokiem życia realizowanych jako porada specjalistyczna z medycyny sportowej zgodnie z treścią załącznika nr 1 pkt 60. do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz.U.2016.357 t.j. z późn. zm.).

Lekarz POZ będzie więc mógł odmówić orzekania o jego stanie zdrowia jeśli1:

  • zakres badań koniecznych do przeprowadzenia dokonania prawidłowej oceny stanu zdrowia i zdolności do uprawiania danego sportu wykracza poza zakres profilaktycznego badania lekarskiego (bilansu zdrowia) oraz posiadanej dokumentacji medycznej – lekarz wystawia skierowanie do poradni medycyny sportowej;
  • lekarz POZ uważa to za niezbędne – np. w dostępnej dokumentacji, wynikach badań, występują odchylenia od normy i wymaga to konsultacji specjalisty – lekarz wystawia skierowanie do poradni medycyny sportowej.

Odmowa orzekania w POZ o zdolności do uprawiania danego sportu przez dzieci, młodzież i zawodników do 23. roku życia musi być uzasadniona: brakiem podstaw do wydania orzeczenia (brak wyników wymaganych badań do wydania orzeczenia) lub stanem klinicznym pacjenta (nieprawidłowości w wynikach badań) i zawsze powinna być związana z wystawieniem skierowania do poradni medycyny sportowej.

Pamiętajmy, że badania będące podstawą do wydania przez lekarza orzeczenia muszą być aktualne. Harmonogram przeprowadzania bilansów zdrowia w POZ bardzo często nie pokrywa się z częstotliwością okresowych badań sportowych. Ponadto badania spoza zakresu bilansu zdrowia są refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia dopiero w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, których lekarz POZ nie ma zakontraktowanych przez NFZ jako świadczeń gwarantowanych. Potrzebne jest więc skierowanie lekarza POZ do poradni medycyny sportowej, aby zapewnić pacjentowi możliwość skorzystania ze świadczeń refundowanych. Lekarz POZ nie ma obowiązku zlecania u zdrowych dzieci dla celów orzekania, badań profilaktycznych spoza bilansu zdrowia zawartych w koszyku świadczeń gwarantowanych w POZ. Przyznanie lekarzowi POZ kompetencji do orzekania o braku przeciwwskazań do uprawiania sportu nie zostało powiązane z rozszerzeniem katalogu profilaktycznych badań lekarskich u dzieci i młodzieży w ramach tzw. bilansu zdrowia, ani ze zwiększeniem ich częstotliwości. W rozmowie z rodzicem można powołać się na tabelę z warunkami realizacji w POZ badań bilansowych, w tym badań przesiewowych – cz. III załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz.U.2021.540 t.j.). Rodzic może jednak przyjść do lekarza POZ na badanie bilansowe już z wynikami dodatkowych badań wykonanymi komercyjnie. Jeżeli wyniki badań są w normie, to w takiej sytuacji lekarz POZ może na ich podstawie wydać orzeczenie, o ile nie uważa za niezbędną konsultację specjalisty (np. z powodu urazu doznanego poza sportem). Od 1 marca 2019 r. nieodpłatne orzecznictwo o zdolności do uprawiania danego sportu przez dzieci, młodzież i zawodników do 23. roku życia zaliczamy do koszyka świadczeń gwarantowanych, jako związane z uczestnictwem dzieci, uczniów w zajęciach sportowych2.

Piśmiennictwo:

1. § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 kwietnia 2011 r. w sprawie trybu orzekania o zdolności do uprawiania danego sportu przez dzieci i młodzież do ukończenia 21. roku życia oraz przez zawodników pomiędzy 21. a 23. rokiem życia (Dz.U.2020.817 t.j.) oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 lipca 2016 r. w sprawie kwalifikacji lekarzy uprawnionych do wydawania zawodnikom orzeczeń lekarskich o stanie zdrowia oraz zakresu i częstotliwości wymaganych badań lekarskich niezbędnych do uzyskania tych orzeczeń (Dz.U.2020.812 t.j.)
2. Art. 16 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U.2021.1285 z późn. zm.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej