Odpowiedź
dr n. med. Jerzy Luszawski
Oddział Neurochirurgii Dziecięcej Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach
Operacja selektywnej rizotomii korzeni grzbietowych (selective dorsal rhizotomy – SDR) może budzić pewne obawy, gdyż polega na przecięciu, czyli nieodwracalnym uszkodzeniu zupełnie zdrowych korzeni nerwowych (p. Czy selektywna rizotomia korzeni grzbietowych nie upośledza istotnie czucia bólu i bólu powierzchniowego? – przyp. red.). Niełatwo zrozumieć zasady neurochirurgii czynnościowej, w której – uszkadzając pewne struktury nerwowe – osiągamy lepszą funkcję układu nerwowego jako całości. Warto zauważyć, że do tej metody podchodzono z rezerwą także w innych krajach. W Wielkiej Brytanii operacje SDR zaczęto wykonywać rutynowo dopiero po opublikowaniu raportu National Health Service (NHS) w 2018 roku. Wraz ze zwiększeniem liczby zoperowanych w Polsce pacjentów obserwuję bardzo pozytywne reakcje lekarzy i rehabilitantów, którzy widzą efekty u swoich podopiecznych. Myślę, że z czasem nieufność wobec tej metody zniknie, zwłaszcza że operacja ta wiąże się z bardzo małym ryzykiem.
Powikłania neurologiczne po operacji obejmują: zaburzenia funkcji zwieraczy pęcherza moczowego i odbytu, zaburzenia czucia i nasilenie niedowładu. Z powikłań w miejscu operacji może wystąpić wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, zakażenie oraz przedłużający się ból pleców. Wraz z poprawą techniki operacji wszystkie powikłania obserwuje się coraz rzadziej, a jeśli nawet występują, to są przemijające. Dotychczas opublikowane dane wskazują, że z reguły objawy niepożądane ustępują w ciągu 6 tygodni po operacji, a trwałe deficyty neurologiczne obserwowano jedynie w pojedynczych przypadkach (przeczulica w obrębie stopy u 1 pacjenta [p. Czy selektywna rizotomia korzeni grzbietowych nie upośledza istotnie czucia bólu i bólu powierzchniowego? – przyp. red.]). Pozwala to uznać, że operacja SDR jest nie tylko skuteczna, ale i bezpieczna.
Piśmiennictwo:
1. Park T., Limbrick D.: Selective dorsal rhizotomy for spastic cerebral palsy. (W:) Julian R. Youmans R.J., Winn H.R.: Youmans neurological surgery. 6th ed, Philadelphia, PA, Saunders/Elsevier, 2011: 2345–23542. KiTEC: Commissioning Through Evaluation: Selective Dorsal Rhizotomy Final Report. NHS England, 2018./www.england.nhs.uk/wp-content/uploads/2019/03/ Commissioning-Through-Evaluation_Selective-Dorsal-Rhizotomy_Final-Report.pdf (dostęp: 07.08.2024)
3. Summers J., Coker B., Eddy S. i wsp.: Selective dorsal rhizotomy in ambulant children with cerebral palsy: an observational cohort study. Lancet Child Adolesc. Health, 2019; 3 (7): 455–462
4. Trost J.P., Schwartz M.H., Krach L.E. i wsp.: Comprehensive short-term outcome assessment of selective dorsal rhizotomy. Dev. Med. Child Neurol., 2008; 50 (10): 765–771
