Czy każdego pacjenta ze szmerem serca należy kierować do kardiologa?

Konsultacji kardiologicznej wymagają głośne szmery skurczowe (≥3/6 w skali Levine’a), każde rozkurczowe (bez względu na głośność) oraz każde stwierdzone u noworodka. Zwiększone ciśnienie w tętnicy płucnej u noworodka zaraz po urodzeniu może maskować istotną wadę serca i szmer może być nieobecny. Natomiast ciche szmery u starszych dzieci zwykle nie stanowią zagrożenia dla zdrowia.

EKG niewiele pomoże w diagnostyce szmerów, jest natomiast bardzo przydatne w ocenie przerostu mięśnia sercowego i arytmii serca, które przebiegają bez szmerów nad sercem. Większość rodziców, którzy dowiadują się, że ich dziecko ma szmer nad sercem, prędzej czy później zgłasza się do kardiologa z własnej inicjatywy. Wydaje się to uzasadnione, gdyż jednorazowa konsultacja może na zawsze uspokoić rodziców/opiekunów dziecka, zwłaszcza gdy szmery pojawiają się lub nasilają w czasie infekcji lub jeden lekarz je słyszy, a inny nie. Jest to typowe dla szmerów niewinnych, które są zmienne i zależą od pozycji ciała, w jakiej dziecko jest badane, a także nasilają się w czasie infekcji, niedokrwistości, gorączki i w nadczynności tarczycy. Szmery bez innych nieprawidłowości w układzie krążenia (np. niewydolność serca) na ogół wystarczy ocenić w trakcie planowej wizyty w poradni.

Piśmiennictwo

1. Kubika K., Kawalec W. (red.): Kardiologia Dziecięca. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003
2. Latkowski B., Lukas W., Godycki-Ćwirko M. (red.): Medycyna Rodzinna. Wyd. 3. Warszawa, PZWL, 2017