Jakie są kryteria skutecznego i nieskutecznego chirurgicznego leczenia choroby Hirschsprunga?

Powikłania wczesne po leczeniu chirurgicznym choroby Hirschsprunga (HD) są takie same jak w przypadku innych operacji w zakresie jamy brzusznej, czyli krwawienie, zakażenie, rozejście się rany lub uszkodzenie sąsiadujących narządów. Późne powikłania leczenia obejmują natomiast: zwężenie zespolenia jelitowego, nieszczelność lub niekompletne wycięcie fragmentu bezzwojowego. W większości przypadków odległe wyniki leczenia HD są dobre. Konieczna jest jednak ścisła kontrola pooperacyjna pacjentów, tak aby wcześnie wykrywać i leczyć ewentualne powikłania. Po operacji mogą wystąpić zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, przede wszystkim zaparcie, brudzenie bielizny i przewlekły ból brzucha. Czas ich utrzymywania się jest różny, jednak ich natężenie powinno się stopniowo zmniejszać. Występowania takich objawów nie należy jednak interpretować jako niepowodzenie. Jeżeli dolegliwości nie zaczną się zmniejszać, opiekujący się dzieckiem wielospecjalistyczny zespół, tzn. lekarz POZ, gastroenterolog i chirurg dziecięcy, powinien przedyskutować dalsze postępowanie i rozważyć skierowanie pacjenta na terapię biofeedback. Metoda ta polega na nauce kontroli napięcia mięśni zwieraczy odbytu przez dziecko, na przykład poprzez obserwację na monitorze zmiany ciśnienia w bańce odbytnicy w czasie wykonywania ćwiczeń.

Piśmiennictwo

1. Patkowski D.: Choroba Hirschsprunga. (W): Czernik J. (red.): Chirurgia dziecięca. Warszawa, PZWL, 2005; 203–216
2. Czauderna P., Żakowiecka A., Królak M. i wsp.: Przezodbytnicza endorektalna operacja sprowadzenia jelita grubego (TEPT) w chorobie Hirschsprunga – doświadczenie wstępne na gruncie polskim na podstawie 7 leczonych pacjentów. Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka, 2006; 8: 183–187
3. Skinner M.A.: Hirschsprung’s disease. Curr. Probl. Surg., 1996; 33 (5): 389–460
4. Heikkinen M.: Long-term results of operative treatment for Hirschsprung’s disease and internal anal sphincter achalasia. Hospital for Children and Adolescents. University of Helsinki. Finland, 2008. helda.helsinki.fi/server/api/core/bitstreams/0646bbf5-6c4a-41ba-9a31-7f9962a062f3/content (dostęp: 06.08.2023)
5. De la Torre-Mondragón L., Ortega-Salgado J.A.: Transanal endorectal pull-through for Hirschsprung’s disease. J. Pediatr. Surg., 1998; 33 (8): 1283–1286
6. Langer J., Durrant A., De la Torre L. i wsp.: One-stage transanal Soave pullthrough for Hirschsprung disease: a multicenter experience with 141 children. Ann. Surg., 2003; 238 (4): 569–583
7. Romero P., Kroiss M., Chmelnik M. i wsp.: Outcome of transanal endorectal vs transabdominal pull-through in patients with Hirschsprung’s disease. Langenbecks Arch. Surg., 2011; 396 (7): 1027–1033
8. Kastenberg Z.J., Taylor M.A., Durham M.M. i wsp.: Perioperative and long-term functional outcomes of neonatal versus delayed primary endorectal pull-through for children with Hirschsprung disease: a pediatric colorectal and pelvic learning consortium study. J. Pediatr. Surg., 2021; 56 (8): 1465–1469
9. Westfal M.L., Okiemy O., Guyer R.A. i wsp.: Optimal timing for Soave primary pull-through in short-segment Hirschsprung disease: a meta-analysis. J. Pediatr. Surg., 2022; 57 (4): 719–725