Jaka jest częstość refluksu krtaniowo-gardłowego u dzieci?

Refluks krtaniowo-gardłowy (laryngopharyngeal reflux – LPR) jest zespołem objawów pojawiających się w następstwie wstecznego zarzucania treści żołądkowej powyżej górnego zwieracza przełyku, którego funkcja jest zaburzona (do poziomu krtani i gardła). Zaburzenie to określa się także terminami: „refluks pozaprzełykowy”, „refluks nadprzełykowy” lub „refluks cichy”. LPR nie jest podtypem refluksu żołądkowo-przełykowego (gastroesophageal reflux – GER). Może występować okresowo u zdrowych osób. Z kolei choroba refluksowa krtaniowo-gardłowa (LPRD) jest to stan, w którym LPR wywołuje objawy ze strony krtani i gardła lub sąsiednich struktur anatomicznych. Do typowych objawów refluksu należą: przewlekły kaszel, chrypka, chrząkanie, objawy zapalenia krtani, globus pharyngeus (uczucie kuli w gardle), dysfagia gardłowo-przełykowa, odkrztuszanie i obfite spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła oraz halitoza.

Dotychczas nie opublikowano danych dotyczących częstości LPR w populacji pediatrycznej, głównie ze względu na brak jednoznacznych kryteriów diagnostycznych oraz nieswoiste i zróżnicowane objawy zgłaszane przez rodzica lub samo dziecko (zazwyczaj >8. rż.), które mogą wynikać także z przyczyn infekcyjnych, alergicznych, przewlekłego zapalenia, ekspozycji na toksyczne czynniki inhalacyjne, dym tytoniowy itp.

Szacuje się, że LPRD dotyczy 10% dorosłych diagnozowanych przez laryngologów z powodu objawów związanych z LPR, natomiast w populacji pediatrycznej częstość choroby refluksowej przełyku (gastroesophageal reflux disease – GERD) / LPRD szacowana jest na około 20%.

Ważnym, nieinwazyjnym, niewymagającym znieczulenia ogólnego i dość dobrze tolerowanym badaniem diagnostycznym u dzieci z podejrzeniem LPR (we wszystkich grupach wiekowych) jest nasofaryngolaryngoskopia z wykorzystaniem giętkiego endoskopu. W badaniu tym najczęściej obserwuje się: przerost okolicy spoidła tylnego krtani, rumień i obrzęk błony śluzowej nalewek oraz okolicy międzynalewkowej, przerost migdałka językowego, a także przerost grudek chłonnych błony śluzowej gardła.

Jeśli objawy odpowiadają stwierdzanym zmianom, to jest duże prawdopodobieństwo rozpoznania LPRD.

W diagnostyce LPR u dzieci wykorzystuje się również 24-godzinną pH-metrię przełyku z zastosowaniem 2 czujników (czujnik dystalny umieszcza się 3–5 cm powyżej zwieracza dolnego przełyku, a czujnik proksymalny 1–2 cm powyżej górnego zwieracza przełyku) oraz badanie 24-godzinnej wielokanałowej impedancji – pH-metrii przełyku (multichannel intraluminal impedance pH metry – MII pH-metria). MII pH-metria pozwala ocenić zasięg cofającej się treści w przełyku lub jej obecność w gardle, a także występowanie epizodów refluksu kwaśnego, słabo kwaśnego lub alkalicznego.

Nie ustalono jednoznacznie, które dzieci należy leczyć farmakologicznie, a dane dotyczące rodzaju leków, dawek, czasu stosowania i bezpieczeństwa długotrwałej farmakoterapii są nadal niewystarczające. Pacjentom z dolegliwościami o małym lub średnim nasileniu należy w pierwszej kolejności zalecić modyfikację stylu życia, a leczenie farmakologiczne rozważyć dopiero w przypadku braku poprawy po 4-tygodniowej obserwacji.

Piśmiennictwo

1. Sofocleous V., Papadopoulou A.M., Giotakis E. i wsp.: Pediatric laryngopharyngeal reflux in the last decade: what is new and where to next? J. Clin. Med., 2023; 12 (4): 1436
2. Saniasaya J., Kulasegarah J.: Dysphonia and reflux in children: a systematic review. Int. J. Pediatr. Otorhinolaryngol., 2020; 139: 110 473