Wiedza i życie (kliniczne). Notatki na marginesie debaty o polifarmakoterapii

22.08.2014
dr n. med. Rafał Jaeschke, Zakład Zaburzeń Afektywnych Katedry Psychiatrii UJ CM; zastępca redaktora naczelnego „Medycyny Praktycznej – Psychiatrii”

Jak cytować: Jaeschke R.: Wiedza i życie (kliniczne). Med. Prakt. – Psychiatria, 2014; 4: 25–29

Skróty: EBM – praktyka medyczna oparta na wiarygodnych i aktualnych danych naukowych; N-of-1 RCT – badania z randomizacją z udziałem pojedynczych chorych; PBE – dane płynące z praktyki klinicznej; PIO – efekty leczenia ważne z punktu widzenia chorych; QoL – jakość życia; RCT – badanie z randomizacją

Eminence-based medicine: praktyka medyczna oparta na zasługach i własnym doświadczeniu. Im lekarz bardziej zasłużony i wyżej stojący w hierarchii, tym mniejszą wagę przypisuje czemuś tak banalnemu, jak dowody naukowe. Doświadczenie, jak się zdaje, równoważy każdą liczbę wiarygodnych badań. Koledzy ci pokładają wzruszającą wiarę w doświadczenie kliniczne, definiowane jako »powtarzanie tych samych błędów przez wiele lat z coraz większym przekonaniem«.

”David Isaacs i Dominic Fitzgerald,
Seven alternatives to evidence based medicine1

Wprowadzenie albo „powrót do czystego myślenia”

Jakkolwiek autorom badań o polifarmakoterapii trudno byłoby przypisywać ambicje uniwersalistyczne, to w korespondencyjnej debacie między Stephenem Stahlem oraz Markiem Lochmannem van Bennekomem* i wsp. ujawnił się jeden z najważniejszych problemów współczesnej psychiatrii (* oba artykuły – S. Stahla i M. Lochmanna van Bennekoma – znajdują się w bieżącym numerze czasopisma „Medycyna Praktyczna – Psychiatria”). Uwagi sformułowane przez kalifornijskiego eksperta wpisują się bowiem w kontekst centralnego konfliktu nowożytnej nauki, dotyczącego relacji między teorią, przesłankami empirycznymi oraz wiedzą.2

Konferencje MP
  • Medycyna sportowa 2026
    Kraków, 12–13 czerwca
    • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
    • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
    • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
    • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
    • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
  • Najnowsze zalecenia PTLO 2026
    20 czerwca, Rzeszów, Toruń, Zielona Góra
    • najnowsze zalecenia w leczeniu otyłości
    • wczesne rozpoznanie kluczem do sukcesu
    • precyzyjne określanie celów i skuteczność
    • indywidualny wybór najlepszej strategii leczenia
    • medyczna terapia żywieniowa
  • Ratownictwo 2026
    VI Konferencja Ratownictwa Medycznego Kraków, 18–19 września
  • Otyłość 2026
    III Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
O tym się mówi
  • Wydanie zwolnienia elementem świadczenia
    Decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta potwierdza, że wydanie zwolnienia lekarskiego należy traktować jako istotny element realizacji zaleceń lekarskich.
  • Konieczny powrót do solidaryzmu
    Solidarność się opłaca – przekonują autorzy raportu z propozycjami zmian systemowych w ochronie zdrowia. Punktem wyjścia do reform ma być „stanięcie w prawdzie” i przyznanie, że obecny system nie jest składkowy, a jego przychody są niewystarczające.
  • Będą zmiany w kształceniu?
    Projekt nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty może trafić do konsultacji publicznych jeszcze w maju. Chodzi m.in. o propozycję skrócenia stażu podyplomowego oraz likwidację bazy pytań do LEK i LDEK. Samorząd lekarski proponuje, by podzielić zmiany na kilka ustaw, co ma zwiększyć szanse na wprowadzenie tych, które nie budzą kontrowersji.