Ogólne wytyczne dotyczące szczepień ochronnych – cz. II. Zalecenia Amerykańskiego Komitetu Doradczego ds. Szczepień Ochronnych (ACIP)

19.11.2007
opracowanie na podstawie: General recommendations on immunization Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP)
Andrew T. Kroger, William L. Atkinson, Edgar K. Marcuse, Larry K. Pickering
Morbidity and Mortality Weekly Report, 2006; 55 (RR-15): 1–48

Od Redakcji: artykuł jest kolejnym z cyklu opracowań, w którym przedstawiamy Czytelnikom najważniejsze fragmenty wytycznych ACIP. Całość wytycznych ukaże się w postaci Wydania Specjalnego.

Zobacz również:
Ogólne wytyczne dotyczące szczepień ochronnych – cz. I.
Ogólne wytyczne dotyczące szczepień ochronnych – cz. III.
Ogólne wytyczne dotyczące szczepień ochronnych – cz. IV.
Ogólne wytyczne dotyczące szczepień ochronnych – cz. V.
Ogólne wytyczne dotyczące szczepień ochronnych – cz. VI.
Skróty:
ACIP – Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych, MMR – szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce, WZW – wirusowe zapalenie wątroby,
IG – immunoglobulina, IgG – immunoglobulina klasy G, IVIG – dożylny preparat immunoglobulin, LAIV – "żywa" szczepionka przeciwko grypie, RSV – wirus syncytium nabłonka dróg oddechowych (wirus RS)

Odstępy między szczepieniem a podawaniem preparatów zawierających przeciwciała

Szczepionki "żywe"

1. Szczepionkę przeciwko żółtej gorączce można zastosować w dowolnym czasie przed podaniem każdego preparatu immunoglobulin, hiperimmunizowanej immunoglobuliny, dożylnego preparatu immunoglobulin lub innego preparatu zawierającego przeciwciała, po nim lub równocześnie z nim.
Takie postępowanie nie jest obarczone ryzykiem zmniejszenia skuteczności szczepienia, ponieważ jest mało prawdopodobne, aby stosowane w USA (a także w Polsce – przyp. red.) preparaty krwi zawierały dużo przeciwciał przeciwko wirusowi żółtej gorączki (takie samo zalecenie dotyczy doustnej szczepionki przeciwko durowi brzusznemu [Ty21] i "żywej", donosowej szczepionki przeciwko grypie [LAIV], które nie są zarejestrowane i dostępne w Polsce – przyp. red.)

2. Szczepienie "żywymi" szczepionkami podawanymi w postaci wstrzyknięcia (z wyjątkiem żółtej gorączki) należy opóźnić o 3–11 miesięcy (w zależności od dawki przeciwciał) po podaniu preparatów krwi lub przeciwciał.
Preparaty krwi (np. krew pełna, koncentrat krwinek czerwonych i osocze), a także inne preparaty zawierające przeciwciała (np. immunoglobuliny, hiperimmunizowane immunoglobuliny oraz dożylne preparaty immunoglobulin [ang. intravenous immune globulin – IVIG]), mogą upośledzać odpowiedź immunologiczną na szczepienie przeciwko odrze i różyczce przez 3 miesiące lub nawet dłużej. Ich wpływ na skuteczność szczepienia przeciwko śwince i ospie wietrznej nie jest znany, ale wiadomo, że dostępne na rynku preparaty immunoglobulin zawierają swoiste przeciwciała przeciwko tym wirusom.
Czas utrzymywania się ryzyka istotnej interakcji między "żywą" szczepionką podaną w postaci wstrzyknięcia (z wyjątkiem szczepionki przeciwko żółtej gorączce) a przeciwciałami podanymi w postaci preparatu krwi lub krwiopochodnego zależy od ilości swoistych przeciwciał przeciwko danemu antygenowi zawartych w preparacie. W związku z tym, po podaniu pacjentowi takiego preparatu szczepienie "żywymi" szczepionkami (z wyjątkiem wymienionych powyżej w zaleceniu 1.) należy opóźnić do momentu rozpadu biernie nabytych przeciwciał (tab. 1.). Jeżeli po podaniu preparatu przeciwciał szczepienie "żywą" szczepionką przeciwwirusową podawaną w postaci wstrzyknięcia wykonano w odstępie krótszym niż zalecany w niniejszych wytycznych, dawkę tę należy podać powtórnie (chyba że badanie serologicznego potwierdzi zadowalające stężenie swoistych przeciwciał po szczepieniu). Powtórne szczepienie lub badanie serologiczne należy przeprowadzić po upływie czasu zalecanego dla danego preparatu zawierającego przeciwciała (tab. 2.).

Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Ratownictwo 2026
    Kraków, 18–19 września
    • trudne decyzje w pediatrii ratunkowej
    • granice ratowania – aspekty prawne i odpowiedzialność
    • medycyna ratunkowa w położnictwie – wyzwania przedszpitalne
    • działania w sytuacjach dużego zagrożenia
    • hipotermia terapeutyczna noworodków – współczesne standardy postępowania
  • Otyłość 2026
    Kraków, 25–26 września
    • aktualne zalecenia PTLO 2026 w leczeniu otyłości
    • powikłania narządowe i zaburzenia hormonalne w otyłości
    • leczenie otyłości i redukcja farmakoterapii w cukrzycy typu 2
    • ryzyko sercowo-naczyniowe pod kontrolą w leczeniu otyłości
    • nowoczesne metody leczenia otyłości i jej powikłań
  • Mózg i emocje 2026
    Konferencja Szkoleniowa "Neurologia i Psychiatria Dziecięca w Dialogu" Katowice, 5 grudnia
O tym się mówi
  • Harmonogram zmian
    MZ w przyszłym tygodniu skieruje do konsultacji publicznych pierwszy projekt z „pakietu naprawczego”. Chodzi o nowelizację ustawy o działalności leczniczej, w której zapisane będą m.in. rozwiązania dotyczące przejrzystości postępowań konkursowych. Tydzień później przekazany ma być projekt zawierający m.in. maksymalne stawki wynagrodzeń w sektorze publicznym.
  • Profilaktyka urojona czy evidence based profilaktyka – lekarzom rodzinnym ku refleksji
    Dlaczego powinno się zatrzymać realizację Programu Moje Zdrowie?
  • OZZL o zarobkach i czasie pracy lekarzy
    Trzech na czterech Polaków chce ujęcia zarobków lekarzy w karby. Sami lekarze podkreślają, że nagłaśniane przez media przypadki to wyjątki, a milionowe angaże pozostają poza zasięgiem większości z nich. Jednym z kluczowych problemów pozostaje zaś czas pracy lekarzy.