Nowe stanowisko European Society of Cardiology dotyczące rozpoznawania rozkurczowej niewydolności serca – jakie są główne przesłania?

13.03.2008
M. Louis Handoko MD
Institute for Cardiovascular Research, VU University Medical Center, Amsterdam, Holandia
Walter J. Paulus MD PhD
Professor, Institute for Cardiovascular Research, VU University Medical Center, Amsterdam, Holandia

Od Redakcji: Prof. Paulus jest pierwszym autorem przedstawianego stanowiska ESC.

Artykuł specjalnie napisany dla Polskiego Archiwum Medycyny Wewnętrznej oraz Medycyny Praktycznej.

Skróty:
DT – czas deceleracji,
HFNEF – niewydolność serca z prawidłową frakcją wyrzutową,
HFREF – niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową,
LAVI – wskaźnik objętości lewego przedsionka,
LV – lewa komora,
LVEDP – ciśnienie końcoworozkurczowe w lewej komorze,
LVEDVI – wskaźnik objętości końcoworozkurczowej lewej komory,
LVEF – frakcja wyrzutowa lewej komory,
mPCW – średnie ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej,
LVMI – wskaźnik masy lewej komory,
TD – dopler tkankowy

Wprowadzenie

W październiku 2007 roku Sekcja Niewydolności Serca i Sekcja Echokardiografii European Society of Cardiology wspólnie opublikowały zaktualizowane kryteria rozpoznawania rozkurczowej niewydolności serca.[1] Weryfikacja dotychczasowych kryteriów[2] była konieczna, ponieważ do powszechnego użytku weszły nowe techniki diagnostyczne, takie jak obrazowanie serca z użyciem doplera tkankowego i nowe markery biologiczne niewydolności serca, jak (NT-pro) BNP.
W ostatnich dziesięcioleciach częstość występowania rozkurczowej niewydolności serca się zwiększyła i obecnie w społeczeństwach zachodnich dotyczy ponad 50% wszystkich chorych z niewydolnością serca.[3] Czynniki predysponujące do rozkurczowej niewydolności serca to: starszy wiek, płeć żeńska, cukrzyca, otyłość, nadciśnienie tętnicze i przerost lewej komory (left ventricle – LV). Rokowanie u chorych z rozkurczową niewydolnością serca jest co najmniej równie niekorzystne, jak u chorych ze skurczową niewydolnością serca.[4] Znaczenie rozkurczowej niewydolności serca jest dobrze poznane, ale trwa debata, czy jest to jednostka kliniczna odrębna od skurczowej niewydolności serca, czy też obie formy są po prostu następującymi kolejno po sobie fenotypami jednego zespołu niewydolności serca. Tę drugą możliwość wydaje się implikować określanie rozkurczowej i skurczowej niewydolności serca odpowiednio jako "niewydolność serca z prawidłową frakcją wyrzutową" (heart failure with a normal ejection fraction – HFNEF) i "niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową" (heart failure with a reduced ejection fraction – HFREF). Dla przejrzystości w tym artykule będą używane terminy HFNEF i HFREF, co nie oznacza jednak, że kwestia czy niewydolność serca stanowi jeden zespół kliniczny czy dwa zespoły, została rozstrzygnięta. Niniejszy artykuł omawia nowo zaproponowane postępowanie diagnostyczne – jak rozpoznać lub jak wykluczyć HFNEF.

Konferencje MP
  • Medycyna sportowa 2026
    Kraków, 12–13 czerwca
    • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
    • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
    • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
    • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
    • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
  • Najnowsze zalecenia PTLO 2026
    20 czerwca, Rzeszów, Toruń, Zielona Góra
    • najnowsze zalecenia w leczeniu otyłości
    • wczesne rozpoznanie kluczem do sukcesu
    • precyzyjne określanie celów i skuteczność
    • indywidualny wybór najlepszej strategii leczenia
    • medyczna terapia żywieniowa
  • Ratownictwo 2026
    VI Konferencja Ratownictwa Medycznego Kraków, 18–19 września
  • Otyłość 2026
    III Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
O tym się mówi
  • Wydanie zwolnienia elementem świadczenia
    Decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta potwierdza, że wydanie zwolnienia lekarskiego należy traktować jako istotny element realizacji zaleceń lekarskich.
  • Konieczny powrót do solidaryzmu
    Solidarność się opłaca – przekonują autorzy raportu z propozycjami zmian systemowych w ochronie zdrowia. Punktem wyjścia do reform ma być „stanięcie w prawdzie” i przyznanie, że obecny system nie jest składkowy, a jego przychody są niewystarczające.
  • Będą zmiany w kształceniu?
    Projekt nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty może trafić do konsultacji publicznych jeszcze w maju. Chodzi m.in. o propozycję skrócenia stażu podyplomowego oraz likwidację bazy pytań do LEK i LDEK. Samorząd lekarski proponuje, by podzielić zmiany na kilka ustaw, co ma zwiększyć szanse na wprowadzenie tych, które nie budzą kontrowersji.