Skórne reakcje niepożądane po szczepionkach mRNA przeciw COVID-19

30.09.2021
Omówienie artykułu: Incidence of Cutaneous Reactions After Messenger RNA COVID-19 Vaccines.
Robinson L.B., Fu X., Hashimoto D. i wsp.
JAMA Dermatol. 2021; 157(8): 1000–1002

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: CI – confidence interval, przedział ufności

Celem prospektywnego badania, przeprowadzonego w okresie od 16 grudnia 2020 do 26 lutego 2021, była ocena częstości występowania skórnych reakcji niepożądanych po zastosowaniu szczepionek mRNA przeciwko COVID-19. Grupę badaną stanowiło 49 197 osób, zrekrutowanych spośród personelu szpitali Mass General Brigham w Bostonie.

Badanych poproszono, aby przez 3 kolejne dni po przyjęciu każdej z dwóch dawek szczepienia zgłaszali za pomocą kwestionariusza występowanie skórnych reakcji niepożądanych, obejmujących występowanie osutki, świądu (poza miejscem wstrzyknięcia preparatu), pokrzywki lub obrzęku naczynioruchowego. Wyniki poddano analizie statystycznej z wykorzystaniem testu Chi2.

Pierwszą dawkę szczepienia przyjęło 49 197 osób, z których 83% przynajmniej raz wypełniło ankietę. Skórne reakcje niepożądane występowały u 776 osób (1,9%; 95% CI: 1,8%–2,1%). Do najczęstszych działań zaliczono osutkę lub występowanie świądu poza miejscem wstrzyknięcia, które odnotowano u 559 osób (1% badanych; 95% CI: 1,8%–2,1%). 85% ankietowanych, którzy zgłosili występowanie działań niepożądanych, stanowiły kobiety.

741 spośród 776 osób (95%), które zgłaszały występowanie skórnych działań niepożądanych po przyjęciu pierwszej dawki, przyjęło drugą dawkę szczepionki. U 17% osób, które wypełniły ankietę, odnotowano nawrót reakcji skórnych po kolejnej dawce preparatu. Wśród badanych, którzy po raz pierwszy odnotowali występowanie działań niepożądanych po drugiej dawce szczepienia (765 osób), najczęstsze reakcje obejmowały osutkę lub świąd w innej niż miejsce podania lokalizacji (546 osób; 95% CI: 1,5%–1,8%).

Tabela 1. Liczba osób, które otrzymały szczepionkę, wypełniły kwestionariusz oraz zgłosiły występowanie skórnych reakcji niepożądanych
49 197 osób otrzymało 1. dawkę szczepienia, z czego 40 640 (83%) wypełniło kwestionariusz
39 864 osoby (98%) nie zgłaszały skórnych reakcji niepożądanych 776 osób (1,9%) zgłosiło skórne działania niepożądane
39 488 osób (99%) z powyższej grupy przyjęło 2. dawkę szczepienia, z czego 33 939 (86%) wypełniło kwestionariusz
741 (95%) osób z powyższej grupy przyjęło 2. dawkę szczepienia, z czego 609 (82%) wypełniło kwestionariusz
33 174 osoby nie zgłaszały skórnych reakcji niepożądanych (98%) 765 osób zgłosiło występowanie skórnych reakcji niepożądanych (2,3%) 508 osób nie zgłaszało skórnych reakcji niepożądanych (83%) 101 osób zgłosiło występowanie skórnych reakcji niepożądanych (17%)
Tabela 2. Skórne reakcje niepożądane występujące po podaniu szczepionek mRNA przeciw COVID-19
Ilość osób (% badanych) [95% CI]
Skórne działania niepożądane (inne niż reakcja w miejscu wstrzyknięcia) Obie szczepionki Producent: Pfizer Producent: Moderna
Po 1. dawce szczepienia
Liczba badanych 40 640 10 445 30 195
Skórne działania niepożądane (łącznie)* 776 (1,9) [1,78–2,05] 150 (1,4) [1,22–1,68] 626 (2,1) [1,92–2,24]
Osutka lub świąd 599 (1,5) [1,36–1,60] 128 (1,2) [1,02–1,46] 471 (1,6) [1,42–1,71]
Pokrzywka 162 (0,4) [0,34–0,46] 162 (0,4) [0,34–0,46] 137 (0,5) [0,38–0,54]
Obrzęk naczynioruchowy 120 (0,3) [0,24–0,35] 16 (0,2) [0,09–0,25] 104 (0,3) [0,28–0,42]
Nawrót po 2. dawce szczepienia
Ilość badanych 609 124 485
Skórne działania niepożądane (łącznie)* 101 (17) [13,7–19,8] 20 (16) [10,14–23,81] 81 (17) [13,49–20,32]
Osutka lub świąd 81 (13) [10,7–16,3] 17 (14) [8,19–21,04] 64 (13) [10,31–16,54]
Pokrzywka 20 (3,3) [2,02–5,03] 3 (2,4) [0,50–6,91] 17 (3,5) [2,05–5,55]
Obrzęk naczynioruchowy 16 (2,6) [1,51–4,23] 3 (2,4) [0,50–6,91] 13 (2,7) [1,43–4,54]
Skórne działania niepożądane odnotowane po raz pierwszy po 2. dawce szczepienia
Ilość badanych 33 939 9055 24 884
Skórne działania niepożądane (łącznie)* 765 (2,3) [2,10–2,42] 128 (1,4) [1,18–1,68] 637 (2,6) [2,37–2,76]
Osutka lub świąd 546 (1,6) [1,48–1,75] 100 (1,1) [0,90–1,34] 446 (1,8) [1,63–1,96]
Pokrzywka 194 (0,6) [0,49–0,66] 27 (0,3) [0,20–0,43] 167 (0,7) [0,57–0,78]
Obrzęk naczynioruchowy 167 (0,7) [0,57–0,78] 15 (0,2) [0,09–0,27] 110 (0,4) [0,36-0,53]
*ankietowany mógł podać więcej niż jedno działanie niepożądane

Wniosek

  • Do najczęstszych skórnych reakcji niepożądanych występujących po podaniu szczepionek mRNA zalicza się występowanie osutki oraz świądu.

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.