Brzoskwinia to owoc, po który chętnie sięgamy z uwagi na walory smakowe. Najczęściej spożywa się je jako świeże owoce, ale często stanowią surowiec do przygotowania różnego rodzaju przetworów (dżemów i konfitur).
Fot. liuguangxi/ pexels.com
Brzoskwinia – pochodzenie i podstawowe informacje
Brzoskwinia (z łac. Prunus persica) to roślina pochodząca z Chin. Obecnie uprawiana jest na całym świecie, a szczególnie w klimacie śródziemnomorskim z uwagi na panujące tam warunki klimatyczne.
Brzoskwinie rosną na niewysokich drzewach, które należą do rodziny Różowatych. Są to mięsiste pestkowce, pokryte omszoną skórką. Owoce mogą mieć barwę żółtą, pomarańczową, a nawet czerwoną, co uzależnione jest głównie od odmiany i warunków wzrostu.
Do najpopularniejszych odmian brzoskwini uprawianych w Polsce należą Redhaven, Harnaś, Inka, Reliance oraz spłaszczona odmiana brzoskwini płaskoowocowej Saturn (Ufo).
Brzoskwinie – wartość odżywcza
Brzoskwinie to popularne w Polsce owoce, zwłaszcza w miesiącach letnich. Charakteryzują się małą wartością kaloryczną. Dostarczają około 12 g węglowodanów. Jest to ilość zbliżona do zawartości węglowodanów w moreli, agreście i jabłku i o połowę mniejsza niż w przypadku bananów. Wśród składników mineralnych brzoskwinia dostarcza potasu, wapnia, fosforu i magnezu. Brzoskwinie zalicza się także do owoców z dużą zawartością β-karotenu.
| Tabela. Wartość odżywcza 100 g brzoskwiń | |
|---|---|
| wartość energetyczna [kcal] | 46 |
| białko [g] | 1,0 |
| tłuszcz [g] | 0,2 |
| węglowodany ogółem [g] | 11,9 |
| sacharoza [g] | 5,2 |
| błonnik pokarmowy [g] | 1,9 |
| sód [mg] | 3 |
| potas [mg] | 200 |
| wapń [mg] | 9 |
| fosfor [mg] | 24 |
| żelazo [mg] | 0,6 |
| magnez [mg] | 8 |
| witamina A [µg] | 99 |
| β-karoten [µg] | 595 |
| witamina D [µg] | 0 |
| witamina E [mg] | 0,96 |
| witamina B1 [mg] | 0,022 |
| witamina B2 [mg] | 0,054 |
| witamina B3 [mg] | 0,97 |
| witamina C [mg] | 2,7 |
| Źródło: Kunachowicz H., Nadolna I., Iwanow K. i wsp.: Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. Wydawnictwo Lekarskie PZWL: Warszawa; 2003 | |
Brzoskwinie – właściwości żywieniowe
Właściwości zdrowotne brzoskwiń wiążą się głównie z zawartością w nich karotenoidów. Są to związki, które są przekształcane w naszym organizmie w witaminę A, która wspiera prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku. β-karoten zalicza się także do związków o właściwościach antyoksydacyjnych, które mogą zapobiegać niekorzystnemu działaniu nadmiernych ilości wolnych rodników tlenowych.
Liczne badania dowodzą, że dieta bogata w warzywa i owoce stanowi kluczowy element prawidłowo zbilansowanej diety. Spożycie różnokolorowych warzyw i owoców, w tym brzoskwiń, zmniejsza ryzyko rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego, otyłości i niektórych nowotworów.
Brzoskwinia – przeciwwskazania
Zdecydowana większość populacji może bezpiecznie spożywać brzoskwinie. Przeciwwskazaniem do spożywania brzoskwiń jest alergia na ten owoc (zob. Uczulenie na brzoskwinię).
Brzoskwinie to owoce, które ze względu na zawartość sorbitolu, są uznawane za owoce o wysokiej zawartości FODMAP, dlatego mogą być one czasowo przeciwwskazane w przypadku osób, które przestrzegają zasad diety o małej zawartości fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli (fermentable oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides and polyols – FODMAP). Dotyczy to osób z zespołem jelita drażliwego (IBS), u których owoce te mogą powodować wzdęcia, gazy i biegunki.
Brzoskwinie – wykorzystanie kulinarne
Brzoskwinie najlepiej spożywać na surowo w formie sałatek, deserów lub musów. Owoce te nadają się także do przygotowania dżemów i konfitur. Dobrze komponują się z potrawami zawierającymi w swoim składzie ryby i drób. W miesiącach letnich z brzoskwiń można przygotować także sorbety.
Brzoskwinia Paraguayo
Brzoskwinia Paraguayo jest to odmiana brzoskwini płaskoowocowej. Inaczej nazywa się ją także brzoskwinią Ufo lub ciasteczkową. Odmiana ta charakteryzuje się spłaszczonym kształtem oraz jasnokremową skórką z czerwonym rumieńcem. Jej średnica waha się od 6–8 cm. Jest ona słodsza i ma bardziej soczysty miąższ w porównaniu z tradycyjnymi odmian brzoskwiń.
Fot. Brzoskwinia Paraguayo nazywana też brzoskwinią Ufo, Saturn lub ciasteczkową. Źródło: moritz320/ pixabay.com
Czy brzoskwinie w puszce są zdrowe?
Brzoskwinie w puszce nie są zaliczane do produktów pożądanych w diecie. Wynika to głównie z wysokiej zawartości cukru w zalewie, w której się znajdują. W związku z tym spożycie brzoskwiń z puszki nie stanowi alternatywy dla zjedzenia świeżego, surowego owocu.
Suszone brzoskwinie
Suszone brzoskwinie mogą stanowić zdrową przekąskę. Należy jednak podkreślić, że charakteryzują się one wyższą kalorycznością niż owoce surowe. Kupując brzoskwinie suszone, warto wybierać te, które w swoim składzie nie zawierają cukru.
W praktyce, znacznie częściej do suszenia przeznacza się morele, które mają mniej wody niż brzoskwinie, co sprawia, że są trwalsze i łatwiejsze w takim procesie utrwalania. Chociaż brzoskwinie także można suszyć, to z uwagi na bardziej soczysty miąższ częściej przeznacza się je na dżemy i konfitury.
