Jak długo należy kontynuować leczenie witaminą D w przypadku ciężkiego niedoboru? Kto odpowiada za leczenie tych chorych (lekarz rodzinny, pediatra, endokrynolog)? Jak długo można stosować witaminę D bez przerwy?

Lecznicze dawki witaminy D należy stosować przez 1–3 miesięcy, tak aby osiągnąć jej optymalne stężenie w surowicy (30–50 ng/ml), które zapewnia także hipotetyczne plejotropowe działanie witaminy D w organizmie. W Polsce nie ma „wyznaczonego lekarza”, który miałby wyłączne prawo do prowadzenia leczenia niedoboru witamin D, co zapewne wynika z faktu, iż deficyt ten może dotknąć (i dotyka) wielu pacjentów. Należy się zatem zastanowić, z jakiego powodu pacjentowi zlecono oznaczenie stężenia 25(OH)D i co jest przyczyną tego deficytu, a lekarz, który słusznie zwrócił uwagę na możliwość wystąpienia tego niedoboru, powinien zlecić leczenie i je monitorować (np. neurolog w terapii lekami przeciwpadaczkowymi, gastroenterolog u osób z zaburzeniami wchłaniania lub chorobą wątroby, reumatolog w przypadku długotrwałego stosowania GKS, endokrynolog w przypadku zaburzeń ze strony przytarczyc). W kompetencjach lekarza rodzinnego leży profilaktyka krzywicy i osteoporozy, w tym także udzielanie informacji o konieczności dostarczania odpowiedniej ilości witaminy D – w zależności od wieku pacjenta, rodzaju pracy, stylu życia, karnacji, pory roku oraz występowania ewentualnych czynników ryzyka niedoboru witaminy D (np. zwiększona masa ciała).

Witaminę D można stosować bez ograniczeń czasowych. W przypadku jej niedostatecznego spożycia z pokarmem i dostarczania z syntezy skórnej preparaty farmakologiczne można i należy stosować cały czas – od pierwszych dni życia do późnej starości. W zalecanych dawkach (p. tab.: Aktualne (2018) polskie wytyczne dotyczące suplementacji witaminy D w populacji ogólnej oraz w grupach ryzyka jej niedoboru) witamina D jest bezpieczna i rzadko obserwuje się działania niepożądane, a jeszcze rzadziej dochodzi do jej przedawkowania.

Piśmiennictwo

1. Rusińska A., Płudowski P., Walczak M., i wsp.: Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – nowelizacja 2018 r. Standardy Medyczne, 2018; 15: 531–559