Co należy uwzględnić w wywiadzie i badaniu przedmiotowym u dziecka z bólem głowy?

Zgodnie z kryteriami ICHD-3 w wywiadzie należy uwzględnić pytania o:

• czas trwania i początek wystąpienia objawów

• częstotliwość bólu głowy

• zmiany nasilenia bólu w czasie

• natężenie

• lokalizację

• charakterystykę bólu głowy

• występowanie objawów towarzyszących.

W tabeli 1. wymieniono charakterystyczne objawy migreny, bólu głowy typu napięciowego oraz klasterowego bólu głowy – trzech najczęstszych typów pierwotnego bólu głowy. W badaniu przedmiotowym należy ocenić kształt czaszki, ustawienie głowy, obwód głowy, szwy czaszkowe oraz rozmiar i tętnienie ciemiączka przedniego.

Istotnym elementem różnicującym pierwotny i wtórny ból głowy jest stwierdzenie objawów alarmowych, czyli objawów wskazujących na konieczność diagnostyki w kierunku objawowego bólu głowy. Najważniejsze objawy alarmowe wymieniono w tabeli 2.

Piśmiennictwo

1. Olesen J.: Międzynarodowa klasyfikacja bólów głowy. Med. Prakt. Neurol., 2014; 1 (25): 6–39
2. Boćkowski L., Sobaniec W., Steinborn B.: Standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w schorzeniach układu nerwowego u dzieci i młodzieży. Bóle głowy. Lublin, biFolium, 2013: 127–135
3. Lewis D.W.: Red flags in children who present with headache – how to recognize a serious problem. Nat. Clin. Pract. Neurol., 2008; 4 (8): 412–413
4. Flicinski J., Steinborn B.: Rzadki przypadek migreny u nastolatka. Propozycja diagnostyki różnicowej i algortymu postępowania. Analiza Przypadków Pediatria, 2017; 4: 13–20
5. Steinborn B.: Neurologia wieku rozwojowego. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017