Czy stosowanie maści z GKS z powodu świądu w pierwszych godzinach i dniach po usunięciu kleszcza może zahamować powiększanie się rumienia wędrującego, a przez to zafałszować rozpoznanie boreliozy?

27-07-2020
prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

To bardzo ciekawe i praktyczne pytanie, niestety w bazie PubMed nie znalazłem ani jednego artykułu poświęconego temu zagadnieniu, a nawet opisu przypadku. Z mojego doświadczenia wynika, że wielu pacjentów stosuje maści z GKS na rumień wędrujący, zwłaszcza w jego początkowej fazie. Wiadomo, że GKS stosowane miejscowo nie wykazują ogólnoustrojowego działania immunosupresyjnego. Z pewnością zmniejszają świąd i odczyn zapalny, w tym obrzęk i zaczerwienienie. Mogą zatem, łagodząc objawy miejscowe, zafałszować obraz kliniczny rumienia wędrującego, jednak nie zahamują jego unikalnej cechy - powiększania się. Powiększanie się rumienia wędrującego wynika z wędrówki w tkankach chorobotwórczych krętków, natomiast odczyn zapalny jest zjawiskiem wtórnym. Oznacza to, że GKS miejscowe zmniejszają odczyn zapalny, natomiast prawdopodobnie nie mają wpływu na przemieszczanie się drobnoustrojów.

Należy pamiętać, że GKS są przeciwwskazane w boreliozie. Opisano gorsze rokowanie w porażeniu nerwu VII w przebiegu boreliozy, gdy poza antybiotykami stosowano również GKS.

Podsumowując, po zastosowaniu miejscowego GKS można się spodziewać zblednięcia rumienia wędrującego, natomiast leki te nie powinny mieć decydującego wpływu na tempo jego powiększania się i dalszy przebieg choroby.

Piśmiennictwo

  1. Jowett N., Gaudin R.A., Banks C.A., Hadlock T.A.: Steroid use in Lyme disease-associated facial palsy is associated with worse long-term outcomes. Laryngoscope, 2017; 127 (6): 1451–1458
  2. Wormser G.P., McKenna D., Scavarda C., Karmen C.: Outcome of facial palsy from Lyme disease in prospectively followed patients who had received corticosteroids. Diagn. Microbiol. Infect. Dis., 2018; 91 (4): 336–338
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej