Czy po ukłuciu przez kleszcza potrzebna jest profilaktyka antybiotykowa?

19-10-2018
dr n. med. Ryszard Konior
Oddział Neuroinfekcji i Neurologii Dziecięcej Specjalistycznego Szpitala im. Jana Pawła II w Krakowie

W aktualnie obowiązujących standardach Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych dotyczących leczenia boreliozy z Lyme (2018) profilaktyczne leczenie antybiotykami po pokłuciu przez kleszcza nie jest zalecane jako rutynowe postępowanie. Należy je rozważyć w indywidualnych, wyjątkowych przypadkach wielokrotnych pokłuć przez kleszcze podczas pobytu na terenie endemicznego występowania choroby. Autorzy tych zaleceń nie podają jednak, jak długo należy kontynuować antybiotykoterapię w takich przypadkach.

Podawanie antybiotyków jest na pewno konieczne w przypadku klinicznie jawnej postaci boreliozy.

W 1 badaniu przeprowadzonym w regionie o największym ryzyku (wschodnie rejony Stanów Zjednoczonych) stwierdzono, że jednorazowe podanie doksycykliny (200 mg) w ciągu 72 godzin po ukłuciu przez kleszcza zmniejszało ryzyko wystąpienia rumienia pełzającego (korzyść odnosił 1/40 leczonych pacjentów), jednak wyniki innego badania przeprowadzonego również w regionie endemicznym wykazały nieistotne statystycznie różnice w grupie, w której stosowano antybiotyk, w porównaniu z grupą placebo. W badaniach tych nie uczestniczyły dzieci.

Piśmiennictwo

  1. Pancewicz S., Moniuszko-Malinowska A., Garlicki A. i wsp.: Diagnostyka i leczenie boreliozy z Lyme. Standardy Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych, 2018. www.pteilchz.org.pl
  2. Shapiro E., Gerber M., Holabird N.: A controlled trial of antimicrobial prophylaxis for Lyme disease after deer-tick bites. N. Eng. J. Med., 1992; 327: 1769–1773
  3. Nadelman R., Nowakowski J., Fish D.: Prophylaxis with single dose doxyciline for the prevention of Lyme diosease after an Ixodes scapularis tick bite. N. Engl. J. Med., 2001; 345: 79–84
  4. Stechenberg B.: Borrelia (Lyme disease). Textbook of Pediatric Infectious Dieasses. Wyd. 6, Saunders-Elsevier, 2009: 1802–1810
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej