W której grupie wiekowej jest najwięcej zachorowań na grypę i jej powikłań? Jakie są najczęstsze powikłania?

Wyniki badań epidemiologicznych wskazują, że najwięcej zachorowań na grypę występuje wśród małych dzieci, u których chorobę tę trudno rozpoznać bez badań wirusologicznych, ponieważ w tej grupie często ma ona mało charakterystyczny przebieg (np. gorączka bez objawów ze strony układu oddechowego). Natomiast najwięcej zachorowań z przebiegiem typowym dla grypy („choroba grypopodobna”) występuje wśród dzieci w wieku szkolnym, między 5. a 14. rokiem życia.

Według World Health Organization (WHO) co roku na świecie na grypę choruje średnio aż 20–30% dzieci i 5–10% dorosłych. Grupę ryzyka ciężkiego przebiegu grypy stanowią dzieci w wieku do 4 lat, zwłaszcza te w pierwszych 2 latach życia, oraz przewlekle chore, szczególnie z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi, które upośledzają wentylację i utrudniają odksztuszanie (jak np. mózgowe porażenie dziecięce), oraz chorobami płuc (np. dysplazją oskrzelowo-płucną).

Z kolei największe ryzyko rozwoju powikłań, hospitalizacji i zgonu dotyczy przewlekle chorych, a zwłaszcza osób starszych z licznymi współistniejącymi chorobami. Rodzaj powikłań pogrypowych zależy zatem przede wszystkim od wieku i współistniejących chorób.

Do najczęstszych powikłań grypy u dzieci należą ostre zapalenie ucha środkowego i zapalenie płuc, a u dzieci w pierwszych 2 latach życia – drgawki gorączkowe. U dorosłych najczęstszym powikłaniem jest zapalenie płuc oraz zaostrzenie współistniejącej choroby przewlekłej, np. astmy, cukrzycy, u osób starszych – przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i choroby niedokrwiennej serca.

Grypa charakteryzuje się śmiertelnością 0,1–0,5% w zależności od sezonu, wskaźnik ten jest największy wśród osób starszych (zwłaszcza po 85. roku życia – wiek jest najważniejszym czynnikiem ryzyka zgonu), niemowląt, kobiet w ciąży, chorych na nowotwory w stadium rozsiewu, niewydolność krążenia, cukrzycę, przewlekłe choroby układu nerwowego (w tym otępienie) oraz osób z zaburzeniami rozwoju.

Opracowano systemy punktacji służące ocenie ryzyka rozwoju zapalenia płuc i zgonu w przebiegu grypy (p. tab. 1 i tab. 2).

Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i jej najważniejsze powikłania wymieniono w tabeli 3.

Piśmiennictwo

1. Antczak A.: Grypa. Praktyczne kompendium. Warszawa, Medical Tribune Polska, 2015
2. Antczak A., Jahnz-Różyk K., Krzywański J. i wsp.: Rekomendacje ekspertów Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy dotyczące profilaktyki grypy w sezonie epidemicznym 2017/2018. Warszawa, Flu Forum, 2017
3. ECDC. Seasonal Influenza. Factsheet for health professionals, 2017. https://ecdc.europa.eu/en/seasonal-influenza
4. www.who.int/influenza/en
5. AAP Committee on Infectious Diseases: Recommendations for prevention and control of influenza in children, 2018–2019. Pediatrics, 2018; 142 (4): e20182367
6. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices-United States, 2018–19 influenza season. MMWR Recomm. Rep., 2018; 67 (3): 1–20
7. Blank P., Falup-Pecurariu O., Kassianos G. i wsp.: Szczepienia przeciw grypie: podstawowe fakty dla lekarzy pierwszego kontaktu w Europie (RAISE). Warszawa, Fundacja Nadzieja dla Zdrowia, 2016
8. Grohskopf L.A., Sokolow L.Z., Broder K.R. i wsp.: Prevention and control of seasonal influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2017–18 influenza season. MMWR Recomm. Rep., 2017; 66: 1–20
9. Miyashita K, Nakatani E, Hozumi H, Sato Y, Miyachi Y, Suda T. Risk Factors for Pneumonia and Death in Adult Patients With Seasonal Influenza and Establishment of Prediction Scores: A Population-Based Study. Open Forum Infect Dis., 2021; 8 (3): ofab068. doi: 10.1093/ofid/ofab068