W jakich sytuacjach należy w pierwszym półroczu życia dziecka karmionego piersią wprowadzić mleko modyfikowane?

Pokarm kobiecy jest pokarmem z wyboru w większości sytuacji zdrowotnych dziecka. Zaledwie w przypadku kilku chorób dziecku podaje się już od urodzenia specjalny preparat mlekozastępczy. Są to: klasyczna galaktozemia, choroba syropu klonowego (p. pyt.), fenyloketonuria i wrodzona nietolerancja laktozy. Dla dzieci urodzonych przed ukończeniem 32. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową <1500 g mleko matki nie jest wystarczające, dlatego w takich sytuacjach do mleka kobiecego trzeba dodawać m.in. wzmacniacze. Dzieci wymagające leczenia szpitalnego z powodu ciężkiego stanu ogólnego, wad genetycznych, poważnych chorób, zagrażającej hipoglikemii, niedostatecznego przyrostu masy ciała, odwodnienia i innych potrzebują czasowego dokarmiania, gdy ilość pokarmu dostarczanego przez matkę jest niewystarczająca. Pokarmem pierwszego wyboru jest wówczas mleko z banku mleka (w Polsce są obecnie trzy takie banki – w Warszawie, Rudzie Śląskiej i Toruniu), a drugiego wyboru – mleko modyfikowane.

Niekiedy istnieją przeciwwskazania do karmienia piersią ze strony matki. Należą do nich: zakażenie ludzkim retrowirusem T-limfocytotropowym (HTLV-1, HTLV-2), zakażenie HIV, narkomania i alkoholizm.

W niektórych sytuacjach przerwa w karmieniu dziecka własnym mlekiem jest tylko chwilowa. Należą do nich: przyjmowanie niektórych leków (chemioterapeutyki, antymetabolity, preparaty radioaktywne, sole złota, bromki, jodki i inne) oraz zmiany na obu brodawkach piersi (gruźlica, opryszczka, półpasiec, kiła, liszajec lub pierwsze 72 h leczenia brucelozy). Warto odróżniać sytuacje, kiedy matka nie może karmić piersią, ale jej pokarm można podawać dziecku (np. gruźlica w okresie prątkowania, ciężki stan kliniczny lub psychiczny matki, ostra faza zakażenia wirusem H1N1). Mleko modyfikowane można podać dziecku, jeśli nie ma odciąganego pokarmu.

Stała suplementacja jest konieczna w przypadku nieodwracalnego, rzeczywistego niedoboru pokarmu, w przypadku odmowy karmienia dziecka lub porzucenia dziecka. W pierwszej kolejności należy skorzystać z banku mleka, a jeśli jest to niemożliwe, stosuje się mleko modyfikowane. (2013, 2014) 

Piśmiennictwo

1. American Academy of Pediatrics, Section on Breastfeeding: Breastfeeding and the use of human milk. Pediatrics, 2012; 129 (3): 827–841 (https://adst.mp.pl/s/dziecko/aap.pdf)
2. WHO/NMH/NHD/09/01. Acceptable medical reasons for use of breast – milk substitutes. WHO/FCH/CAH, 2009
3. Królak-Olejnik B.: Matczyne przeciwwskazania do karmienia piersią. W: Nehring-Gugulska M., Żukowska-Rubik M., Pietkiewicz A.: Karmienie piersią w teorii i praktyce. Podręcznik dla Doradców i Konsultantów laktacyjnych oraz położnych, pielęgniarek i lekarzy. Medycyna Praktyczna, Kraków 2012