Jak rozumieć zapis w rozporządzeniu: „Odmowa przyjęcia dziecka do szpitala wymaga uprzedniej konsultacji z ordynatorem oddziału, do którego dziecko miałoby być przyjęte, albo jego zastępcą, albo lekarzem kierującym tym oddziałem w rozumieniu art. 49 ust. 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Wynik tej konsultacji odnotowuje się w dokumentacji medycznej”?

Pytanie nadesłane do Redakcji

Jak rozumieć zapis w rozporządzeniu: „Odmowa przyjęcia dziecka do szpitala wymaga uprzedniej konsultacji z ordynatorem oddziału, do którego dziecko miałoby być przyjęte, albo jego zastępcą, albo lekarzem kierującym tym oddziałem w rozumieniu art. 49 ust. 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Wynik tej konsultacji odnotowuje się w dokumentacji medycznej”? Czy będzie on dotyczył wszystkich dzieci zgłaszających się na szpitalny oddział ratunkowy czy tylko tych ze skierowaniem od lekarza?

Odpowiedź

Od 30 września 2015 r. świadczeniodawcy realizujący kontrakt z NFZ mają obowiązek uprzedniego skonsultowania z ordynatorem decyzji odmowy przyjęcia dziecka do szpitala1. Wynik takiej konsultacji należy odnotować w dokumentacji medycznej (np. księdze odmów przyjęć i porad ambulatoryjnych udzielanych w izbie przyjęć). Odmowa hospitalizacji dziecka powinna być uzasadniona, gdyż niezasadna odmowa przyjęcia do szpitala powoduje stan zagrożenia życia i zdrowia dziecka2.

Z uzasadnienia projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia wynika, że nowe rozwiązanie przyjęto w celu poprawy bezpieczeństwa dzieci i zapewnienia im szczególnej opieki. Obowiązek dodatkowej konsultacji z lekarzem odpowiedzialnym za organizację pracy oddziału szpitala wprowadzono w celu zapobiegania przypadkom odmowy przyjęć dziecka do szpitala, gdy rodzice z chorym dzieckiem jeździli od jednej placówki do drugiej3.

Konsultacja z ordynatorem odmowy przyjęcia dziecka do szpitala dotyczy bez wyjątku każdego dziecka zgłaszającego się do izby przyjęć szpitala w celu przyjęcia go na oddział (także w okoliczności stawienia się pacjenta bez skierowania, w sytuacji gdy jest ono wymagane). Zgodnie z celem nowej regulacji, konsultacja nie jest wymagana w przypadku, gdy dziecko zgłasza się na szpitalny oddział ratunkowy tylko dla zaopatrzenia urazu (np. zwichnięcia lub złamania), nie wymaga pozostania na obserwacji w szpitalu, a rodzice nie kwestionują dalszego trybu leczenia w warunkach ambulatoryjnych. Obowiązek udokumentowania wyniku konsultacji ordynatorskiej obejmuje wszystkie przypadki odmowy hospitalizacji dziecka na oddziale szpitalnym zarówno z przyczyn medycznych (możliwe leczenie w warunkach ambulatoryjnych4, lecz rodzice je kwestionują), jak i organizacyjnych (brak miejsca na oddziale, odległe terminy planowych hospitalizacji, stan zdrowia dziecka nieuzasadniający jego przyjęcie poza kolejnością lub modyfikację kwalifikacji z przypadku stabilnego na pilny i zmiany miejsca na liście oczekujących).

Przy uzasadnieniu odmowy przyjęcia szczególnie istotne jest udokumentowanie badań wykluczających występowanie stanu nagłego u dziecka, wymagającego podjęcia natychmiastowego leczenia dziecka, bez skierowania5 i mimo wyczerpania limitu świadczeń z kontraktu z NFZ6. Zgodnie z obowiązującym prawem, podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia7. W stanach nagłych świadczeniodawca ma ustawowy obowiązek zapewnić udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej przez innego świadczeniodawcę, jeżeli sam nie ma możliwości udzielania świadczeń opieki zdrowotnej określonych w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy lub w związku z wystąpieniem siły wyższej8.

Piśmiennictwo

1. § 13 ust. 5 OW U – załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r., w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 787 z późn. zm.
2. Zob. uzasadnienie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie, s. 8, dostęp pod adresem: http://legislacja.rcl.gov.pl/docs//516/12274955/12300946/dokument182075.pdf
3. Zob. uzasadnienie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie, s. 5–6, dostęp pod adresem: http://legislacja.rcl.gov.pl/docs//516/12274955/12300946/dokument182075.pdf
4. Świadczeniobiorca ma prawo do leczenia szpitalnego w szpitalu, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, na podstawie skierowania lekarza, lekarza dentysty lub felczera, jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty przez leczenie ambulatoryjne – art. 58 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 z późn. zm.
5. W stanach nagłych świadczenia zdrowotne są udzielane bez wymaganego skierowania – art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 z późn. zm.
6. Śliwka M.: Prawo pacjenta do świadczenia opieki zdrowotnej w stanie nagłym. Prawo i Medycyna, 2008; 2: 44–62
7. Art. 15 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 633 z późn. zm.
8. Art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 z późn. zm. Szerzej na temat wykładni pojęcia „stanu nagłego” w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2005 r., VI SA/Wa 1003/05 z glosą częściowo krytyczną Zimnej T., LEX/el. 2009 nr 101 016. Zob. także uwagi zawarte w komentarzu do art. 3 (W:) Poździoch S., Guła P. (red.): Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Komentarz. Praca zbiorowa: Filarski T., Guła P., Kycia J., Mikos M., Pochopień P., Poździoch S., Waszkiewicz M. Warszawa