Który pacjent ma prawo do ulg wynikających z ustawy „Za życiem”? Czy dziecko, które w chwili wejścia ustawy jest w dobrym stanie ogólnym, prawidłowo się rozwija, jednak w wywiadzie ma powikłany okres okołoporodowy (zamartwica, ciężkie niedotlenienie, stan po reanimacji po urodzeniu), ma prawo do zniżek? Czy lekarz powinien wziąć pod uwagę rozpoznanie z kart informacyjnych noworodka sprzed lat („stan ogólny ciężki”)?

Orzekając o stanie zdrowia w celu wydania zaświadczenia na podstawie ustawy „Za życiem”,1 lekarz stwierdza stan pacjenta w chwili wydania zaświadczenia (ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalna choroba zagrażająca życiu), a nie wstecznie opiniuje, czy taki stan był kilka lat temu.

Stan zdrowia sprzed lat, znany lekarzowi na podstawie archiwalnej dokumentacji medycznej, jest istotny dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego, tzn. ustalenia, czy ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalna choroba zagrażająca życiu powstały już podczas rozwoju prenatalnego dziecka lub w czasie porodu, a nie nastąpiły z innej przyczyny, na przykład w wyniku wypadku lub późniejszego zachorowania.

Ze względu na konieczność przeprowadzenia osobistego badania pacjenta przed orzekaniem,2 lekarz ocenia aktualny stan zdrowia pacjenta istniejący w dniu wystawienia zaświadczenia. Dzieci, które doznały upośledzenia, na przykład w wyniku przebytej w dzieciństwie choroby albo urazu w okresie poporodowym, nie nabywają uprawnień systemowych mimo ich obecnego ciężkiego i nieodwracalnego upośledzenia (występuje upośledzenie lub choroba zagrażająca życiu, ale wynikłe z późniejszej przyczyny) – znaczenie prawne ma tylko upośledzenie albo nieuleczalna choroba zagrażająca życiu powstałe w okresie prenatalnym i podczas porodu.

Dzieci, które posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nabyły uprawnienia systemowe od 1 lipca 2018 roku na innej podstawie prawnej – ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r., poz. 932).

Piśmiennictwo

1. Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2016 r. poz. 1860)
2. Art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 617 z późn. zm.)