Kiedy należy wykonać posiew krwi u dziecka hospitalizowanego z powodu nieżytu żołądkowo-jelitowego?

Pytanie nadesłane do Redakcji

Zwykle informację o wyhodowaniu pałeczek Salmonella u dziecka hospitalizowanego z powodu nieżytu żołądkowo-jelitowego otrzymujemy po 48 h. Kiedy należy wykonać posiew krwi u takiego dziecka (przy przyjęciu, po otrzymaniu informacji z pracowni mikrobiologicznej, w razie braku poprawy stanu dziecka, zależnie od wieku)?

Odpowiedź

Posiew krwi należy zlecić każdemu dziecku przyjmowanemu do szpitala z powodu podejrzenia inwazyjnej choroby bakteryjnej:

• w złym stanie ogólnym

• z podwyższonymi wskaźnikami stanu zapalnego (białko C-reaktywne [CRP], prokalcytonina, leukocytoza).

Obecnie pobieranie krwi w okresie najwyższej gorączki uznaje się za nieuzasadnione. Należy pobrać kilka próbek (2–4), optymalnie każdą z oddzielnego wkłucia. Objętość pobranej krwi ma istotne znaczenie dla uzyskania dodatniego wyniku – u dorosłych powinno to być ≥20 ml (zwiększenie objętości do 40 ml zwiększa szansę na uzyskanie dodatniego wyniku o 19%). U dzieci objętość pobranej krewi zależy od masy ciała (nie powinna przekraczać 1% objętości krwi):

• <11 kg mc. – 1–1,5 ml

• 11–17 kg mc. – 7,5 ml

• 17–37,5 kg mc. – 11,5 ml

• >37,5 kg mc. – 20 ml.

Każdy dodatkowy ml pobranej krwi zwiększa szansę na uzyskanie dodatniego posiewu o 4,7%. W przypadku uzyskania dodatniego wyniku posiewu kału w kierunku pałeczek Salmonella u dziecka w stanie ogólnym dobrym, bez gorączki, posiew krwi nie jest konieczny. Większość zakażeń wywołanych przez pałeczki Salmonella ustępuje samoistnie, a bakteriemia rozwija się u <5% osób. Posiew krwi jest natomiast wskazany u gorączkujących pacjentów zakażonych pałeczkamii Salmonella, szczególnie z grupy ryzyka bakteriemii (p. Jakie są czynniki ryzyka inwazyjnych zakażeń pałeczkami Salmonella? Czy jednym z nich jest cukrzyca typu 1? – przyp. red.).

Piśmiennictwo

1. Fever in under 5s: assessment and initial management. London: National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2021. www.nice.org.uk/guidance/ng143 (dostęp: 18.08.2023)
2. Kirn T.J., Weinstein M.P.: Update on blood cultures: how to obtain, process, report, and interpret. Clin. Microbiol. Infect., 2013; 19 (6): 513–520
3. Gaur A.H., Giannini M.A., Flynn P.M. i wsp.: Optimizing blood culture practices in pediatric immunocompromised patients: evaluation of media types and blood culture volume. Pediatr. Infect. Dis. J., 2003; 22: 545–552
4. Li J., Plorde J.J., Carlson L.G.: Effects of volume and periodicity on blood cultures. J. Clin. Microbiol., 1994; 32: 2829–2831