Czy u chorych na celiakię stosujących dietę bezglutenową przez kilka lat wykonuje się próbę prowokacji glutenem przed ukończeniem 18. roku życia?

Zgodnie z aktualnymi (2012) wytycznymi ESPGHAN, jeśli celiakię rozpoznano na podstawie wiarygodnych kryteriów diagnostycznych, to przeprowadzanie próby prowokacji glutenem nie jest konieczne. Jej wykonanie jest jedynie wskazane w przypadku wątpliwości odnośnie do rozpoznania. Prowokację glutenem należy poprzedzić wykonaniem badania genetycznego, a badanie histologiczne powinien przeprowadzić doświadczony specjalista.

Zaleca się unikać wykonywania próby prowokacji glutenem u dzieci <5. roku życia oraz w okresie skoku pokwitaniowego, chyba że wynik badania genetycznego (HLA-DQ2/DQ8) jest ujemny lub wprowadzono dietę bezglutenową bez właściwej diagnostyki w kierunku celiakii. W czasie próby prowokacji należy normalnie spożywać gluten (ok. 15 g/24 h). Obecność przeciwciał typowych dla celiakii (przeciwko tTG i/lub EMA) oraz charakterystyczne zmiany histologiczne oznaczają dodatni wynik próby prowokacji glutenem i potwierdzają rozpoznanie celiakii. W przypadku braku przeciwciał typowych dla celiakii oraz niewystępowania objawów klinicznych po 2 latach prowokację można uznać za zakończoną. Ponieważ objawy choroby mogą wystąpić również w późniejszym wieku, konieczne może być ponowne wykonanie badania histologicznego błony śluzowej jelita cienkiego. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Husby S., Koletzko S., Korponay-Szabó I.R. i wsp., The ESPGHAN Working Group on Coeliac Disease Diagnosis: ESPGHAN guidelines for the diagnosis of coeliac disease in children and adolescents. An evidence-based approach. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2012; 54: 136–160