Jakie nieprawidłowości można stwierdzić w badaniu przedmiotowym u dzieci z refluksem żołądkowo-przełykowym?

Objawy patologicznego RŻP i ChRP rzadko można obserwować w badaniu przedmiotowym. W wywiadzie należy zapytać o charakterystyczne objawy choroby, takie jak ulewanie, wymioty lub zgaga. U niektórych chorych występują pewne odchylenia od normy, które powinny wzbudzić niepokój lekarza. Na przykład u dorosłych niezależnym czynnikiem ryzyka wystąpienia nadżerkowego zapalenia przełyku w przebiegu patologicznego RŻP jest otyłość. Otyłość może w tym przypadku zarówno wywołać chorobę refluksową przełyku, jak i nasilić jej objawy. Z kolei u dzieci, w przeciwieństwie do dorosłych, w przebiegu nasilonego patologicznego RŻP zwykle obserwuje się niechęć do jedzenia, która często przyczynia się do niedoboru masy ciała. W tym przypadku choroba refluksowa przełyku prowadzi wtórnie do niedożywienia. Niepokój lekarza powinny także wzbudzić ubytki w szkliwie zębów, ponieważ uszkodzenie zębów w dużym stopniu zależy od nasilenia kwaśnego RŻP. W związku z tym u pacjentów z podejrzeniem ChRP należy rutynowo badać jamę ustną w poszukiwaniu uszkodzenia szkliwa zębów. Należałoby także uświadomić lekarzy dentystów o konieczności kierowania pacjentów z ubytkami szkliwa do gastroenterologów dziecięcych, gdyż u tych dzieci może występować ChRP w postaci utajonej. U niektórych dzieci obserwuje się objawy zespołu Sandifera pod postacią torticollis (zespół objawia się nagłą rotacją głowy w jedną stronę i wyprostowaniem kończyny dolnej po stronie przeciwnej, tułów dziecka może w tym czasie się odginać). Zespół Sandifera częściej występuje u dzieci z chorobami neurologicznymi. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Kosmowska A.: Clinical symptoms of pathological gastroesophageal reflux in infants and children under 6 years of age. Pol. Merkur. Lekarski, 2008; 150: 471–479
2. Pace F., Pallotta S., Tonini M. i wsp.: Systematic review: gastro-oesophageal reflux disease and dental lesions. Aliment Pharmacol. Ther., 2008; 27: 1179–1186