Czy chorzy na anginę paciorkowcową, u których nie zastosowano antybiotyku, są narażeni na większe ryzyko wystąpienia powikłań?

09-10-2019
prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Leczenie paciorkowcowego zapalenia gardła za pomocą antybiotyków skraca czas utrzymywania się objawów (o ok. 24 h) oraz zmniejsza odsetek powikłań, choć nie wszystkich. Potwierdzono, że właściwa antybiotykoterapia zmniejsza ryzyko rozwoju powikłań ropnych, w tym ostrego zapalenia ucha środkowego, zapalenia zatok przynosowych, ropnia okołomigdałkowego, a także gorączki reumatycznej, ale już nie kłębuszkowego zapalenia nerek. Bezwzględne zmniejszenie ryzyka rozwoju wymienionych powikłań było małe, dlatego skuteczność antybiotykoterapii jest słabo widoczna w bogatych krajach rozwiniętych, gdzie powikłania anginy paciorkowcowej występują rzadko.

Piśmiennictwo

  1. Hryniewicz W., Albrecht P., Radzikowski A. (red.): Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego. Warszawa, Narodowy Instytut Leków, 2016
  2. Glezen W.P., Clyde W.A., Senior R.J. i wsp.: Group A streptococci, mycoplasmas, and viruses associated with acute pharyngitis. JAMA, 1967; 202: 455–460
  3. Pichichero M., Casey J., Mayes T. i wsp.: Penicillin failure in streptococcal tonsillopharyngitis: causes and remedies. Pediatr. Infect. Dis. J., 2000; 19 (9): 917–923
  4. Spinks A., Glasziou P.P., Del Mar C.B.: Antibiotics for sore throat. Cochrane Database Syst. Rev., 2013; (11): CD000023
  5. Linder J.A., Bates D.W., Lee G.M., Finkelstein J.A.: Antibiotic treatment of children with sore throat. JAMA, 2005; 294 (18): 2315–2322
  6. Shulman S.T., Bisno A.L., Clegg H.W. i wsp.: Clinical practice guideline for the diagnosis and management of group A streptococcal pharyngitis: 2012 update by the Infectious Diseases Society of America. Clin. Infect. Dis., 2012; 55 (10): e86–e102
  7. American Academy of Pediatrics (AAP) clinical report on principles of judicious antibiotic prescribing for upper respiratory tract infections in pediatrics. Pediatrics, 2013; 132 (6): 1146–1154
  8. American Heart Association (AHA) scientific statement on prevention of rheumatic fever and diagnosis and treatment of acute streptococcal pharyngitis. Circulation, 2009; 119 (11): 1541–1551
  9. University of Michigan Health System (UMHS) guideline on pharyngitis. www.med.umich.edu
  10. Michigan Quality Improvement Consortium (MQIC) guideline on acute pharyngitis in patients aged 2–18 years. www.mqic.org/pdf
  11. Scottish Intercollegiate Guidelines Network (SIGN) national clinical guideline on management of sore throat and indications for tonsillectomy. www.sign.ac.uk/pdf/sign117.pdf
  12. Health Protection Agency expert guideline on prevention and control of group A streptococcal infection in acute healthcare and maternity settings in the United Kingdom. J. Infect., 2012; 64 (1): 1 
  13. European Society for Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID) guideline on management of acute sore throat. Clin. Microbiol. Infect., 2012; 18 (supl. 1): 1 
  14. German Society of General Practice and Family Medicine (Deutschen Gesellschaft für Allgemeinmedizin und Familienmedizin [DEGAM]) guideline on management of sore throat. HNO, 2011; 59 (5): 480–484
  15. Kalra M.G., Higgins K.E., Perez E.D.: Common questions about Streptococcal pharyngitis. Am. Fam. Physician, 2016; 94 (1): 24–31
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej