Czy obecność wybroczyn na podniebieniu u gorączkującego dziecka z zapaleniem gardła, ale bez ropnych nalotów na migdałkach, wskazuje na etiologię zakażenia?

Wybroczyny na podniebieniu są szczególnie widoczne, gdy błony śluzowe jamy ustnej są blade, co zwykle występuje w przebiegu zakażeń wirusowych, jednak nie należy przywiązywać nadmiernej wagi do jednego objawu zapalenia gardła. Większość objawów ostrego zapalenia gardła jest nieswoista i może wystąpić zarówno w przebiegu zakażenia bakteryjnego, jak i wirusowego, natomiast bardziej charakterystyczne są konstelacje objawów. Z tego powodu opracowano różne skale do różnicowania wirusowej i bakteryjnej etiologii zapalenia gardła. Popularna skala Centora w modyfikacji McIsaaca uwzględnia wiek pacjenta, gorączkę, występowanie kaszlu, nalotów na migdałkach oraz odczynu ze strony węzłów chłonnych, jednak nawet uzyskanie maksymalnej punktacji (5/5) zwiększa prawdopodobieństwo zakażenia bakteryjnego (paciorkowcowego) jedynie do około 38–63%, trudno zatem oczekiwać, aby jeden objaw, taki jak wybroczyny na podniebieniu, pozwolił rozpoznać lub wykluczyć etiologię bakteryjną. Wybroczyny na podniebieniu występują na przykład w przebiegu mononukleozy zakaźnej oraz paciorkowcowego zapalenia gardła. Etiologię potwierdza się za pomocą badań mikrobiologicznych.

Piśmiennictwo

1. Hryniewicz W. (red.): Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych. (W:) Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego, 2016. Narodowy Instytut Leków. 45–63
2. Linder J., Randall S.: Antibiotic treatment of adults with sore throat by community primary care physicians. JAMA, 2001; 286: 1181–1186
3. Podsiadły E., Demkow U.: Diagnostyka mikrobiologiczna, immunologiczna i molekularna najczęstszych zakażeń górnych dróg oddechowych u dzieci. Med. Prakt. Pediatr., 5/2017, s. 109–121
4. Shulman S.T., Bisno A.L., Clegg H.W. i wsp.: Clinical practice guideline for the diagnosis and management of group A streptococcal pharyngitis: 2012 update by the Infectious Diseases Society of America. Clin. Infect. Dis., 2012; 55: 1279–1282