Jaki jest typowy obraz atopowego zapalenia skóry w zależności od wieku dziecka?

Lokalizacja i morfologia zmian skórnych w przebiegu atopowego zapalenia skóry (AZS) jest różna w zależności od okresu życia dziecka, jednak niezależnie od wieku chorego choroba ma przewlekły i nawrotowy charakter z towarzyszącym świądem i suchością skóry. U dzieci dominują zmiany wypryskowe (rumień, grudki wysiękowe, pęcherzyki, złuszczanie). Większe nasilenie zmian skórnych i cięższy przebieg częściej obserwuje się w okresie niemowlęcym i wczesnodziecięcym. U niemowląt i dzieci do 2. roku życia zmiany pojawiają się głównie na twarzy (zwłaszcza na policzkach i czole), płatkach usznych, owłosionej skórze głowy i dystalnych częściach kończyn. W ciężkich przypadkach zmiany skórne mogą się rozprzestrzeniać również na skórę tułowia i pośladków, jednak okolica pieluszkowa zazwyczaj nie jest zajęta. W okresie przedszkolnym i szkolnym zmiany skórne najczęściej lokalizują się symetrycznie w obrębie zgięć stawowych, głównie łokciowych i podkolanowych, na nadgarstkach, powierzchniach grzbietowych rąk i stóp oraz na skórze szyi, powiek i wokół ust. W tym wieku zmiany rzadziej pojawiają się na policzkach i karku, ale w ciężkich postaciach mogą obejmować wszystkie okolice ciała. Typowym dla tego wieku zmianom rumieniowo-grudkowym może towarzyszyć ostry stan zapalny z obecnością sączenia, nadżerek, strupów, a także nadkażenia bakteryjnego. Może również wystąpić złuszczanie opuszek palców rąk i podeszew stóp oraz towarzysząca zmianom lichenizacja (pogrubienie naskórka, wzmożone bruzdowanie i poletkowanie skóry). U młodzieży i osób dorosłych zmiany skórne mogą występować w każdej okolicy ciała, jednak najczęściej lokalizują się na twarzy (wokół ust, na czole, powiekach), szyi, górnej części tułowia, w okolicach zgięć łokciowych i podkolanowych oraz na grzbietowych powierzchniach rąk.

Piśmiennictwo

1. Pastuszka M., Kaszuba A.: Atopowe zapalenie skóry. Etiopatogeneza, objawy kliniczne i zalecane schematy postępowania. Lekarz Rodzinny, 2012; 6: 586–595
2. Nowicki R.: Podział kliniczny w zależności od wieku pacjentów. [W:] Nowicki R. (red.): Atopowe zapalenie skóry w praktyce. Cornetis, Wrocław 2013: 74–77