Jaka jest klasyfikacja miejscowych glikokortykosteroidów ze względu na siłę działania i jakie jest znaczenie praktyczne podziału?

Istnieją dwie klasyfikacje porządkujące miejscowe glikokortykosteroidy (GKS) ze względu na siłę działania.

Tzw. klasyfikacja amerykańska dzieli miejscowe GKS na VII grup, z których I zawiera preparaty o bardzo dużej sile działania (np. propionian klobetazolu), a VII o najsłabszej sile działania (np. hydrokortyzon [p. tab. 1.]).

Z kolei tzw. klasyfikacja europejska (tab. 2.) wyróżnia IV grupy miejscowych GKS, przy czym kolejność zależna od siły działania jest w tej klasyfikacji odwrotna, czyli klasa I obejmuje preparaty o najsłabszym działaniu. Znajomość wymienionych podziałów pozwala dobrać preparat o odpowiedniej sile działania i postaci recepturowej (maść, krem, żel, emulsja, pianka, płyn) w zależności od wieku dziecka, nasilenia zmian skórnych i ich lokalizacji.

U dzieci zalecane są jedynie miejscowe GKS o małej lub średniej sile działania. W Polsce do stosowania u dzieci <1. roku życia zarejestrowano octan i maślan hydrokortyzonu, a u dzieci w wieku >2. roku życia – propionian flutykazonu, furoinian mometazonu oraz aceponian metyloprednizolonu. Pozostałe miejscowe GKS posiadają rejestrację od 12. roku życia. Trzeba także pamiętać, że u dzieci nie należy aplikować GKS na twarz, krocze i fałdy skórne ze względu na większe wchłanianie preparatów w tych okolicach, ani nie stosować ich na duże powierzchnie skóry. Miejscowe GKS w leczeniu ostrej fazy AZS można stosować metodą ciągłą (1–2 x/24 h) lub przerywaną (naprzemienną). Terapia przerywana polega na stosowaniu miejscowych GKS przez 2–3 dni w tygodniu na przemian z emolientami. Celem terapii przerywanej jest uzyskanie efektu klinicznego podobnego jak w leczeniu ciągłym oraz zmniejszenie ryzyka nawrotów ostrych zmian zapalnych, przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.

Piśmiennictwo

1. Nowicki R., Trzeciak M., Wilkowska A. i wsp.: Atopic dermatitis: current treatment guidelines. Statement of the experts of the Dermatological Section, Polish Society of Allergology, and the Allergology Section, Polish Society of Dermatology. Post. Dermatol. Alergol., 2015; 32: 239–249
2. Ring J., Alomar A., Bieber T. i wsp.: Guidelines for treatment of atopic eczema (atopic dermatitis) part I. J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol., 2012; 26 (8): 1045–1060