Czy preparaty antagonistów kalcyneuryny (pimekrolimus, takrolimus) można stosować w leczeniu atopowego zapalenia skóry u dzieci do 2. roku życia i jakie są wskazania do ich zastosowania?

Takrolimus i pimekrolimus należą do grupy makrolidów, które hamują aktywność kalcyneuryny, a następnie dalsze etapy aktywacji limfocytów i uwalnianie cytokin prozapalnych. Obydwa preparaty są zarejestrowane do stosowania w AZS u dorosłych i dzieci po 2. roku życia (chociaż w niektórych krajach pimekrolimus jest dopuszczony od 3. mż.), jeśli leczenie konwencjonalne nie jest tolerowane lub jest nieskuteczne. Pimekrolimus dostępny jest w jednej dawce, natomiast takrolimus u pacjentów 2.–15. roku życia stosuje się 2 razy na dobę w stężeniu 0,03%.

W wieloośrodkowym badaniu z randomizacją (25 ośrodków na świecie), którym objęto 186 niemowląt w wieku 3–23 miesięcy chorych na AZS, wykazano, że leczenie 1% pimekrolimusem w kremie (2 razy/24 h), w porównaniu z placebo (sam krem bez leku), statystycznie istotnie zmniejszyło nasilenie zapalenia skóry i świądu już po 7 dniach terapii. Leczenie przez 5 miesięcy nie powodowało działań niepożądanych charakterystycznych dla GKS stosowanych miejscowo. Autorzy uważają, że wczesne rozpoczęcie leczenia 1% pimekrolimusem w postaci kremu u niemowląt >3. miesiąca życia umożliwia uzyskanie długotrwałej poprawy objawów klinicznych, a jednocześnie zmniejsza zużycie GKS stosowanych miejscowo. Konieczne są jednak dalsze obserwacje w większej grupie dzieci <2. roku życia. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Gliński W., Kruszewski J., Silny W. i wsp.: Postępowanie diagnostyczno-profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry. Konsensus grupy roboczej specjalistów krajowych ds. dermatologii, wenerologii oraz alergologii. Post. Dermatol. Alergol., 2004; 6: 265–277
2. Ho V.C., Gupta A., Kaufmann R. i wsp.: Safety and efficacy of nonsteroid pimecrolimus cream 1% in the treatment of atopic dermatitis in infants. J. Pediatr., 2003; 142: 155–162