Co może oznaczać owłosienie moszny u 6-miesięcznego chłopca?

Owłosienie łonowe występujące u dziecka <9. roku życia jest objawem przedwczesnego dojrzewania płciowego. Może być ono spowodowane:

• przedwczesną aktywacją osi gonadalnej (przedwczesne dojrzewanie prawdziwe, zależne od GnRH) – wówczas wystąpienie owłosienia jest poprzedzone symetrycznym, obustronnym powiększeniem jąder. Pojawiają się także inne, typowe dla fizjologicznego dojrzewania płciowego sekwencyjne zmiany. Nie ma informacji, aby u opisanego dziecka takie zmiany wystąpiły.

• androgenizacją niezależną od osi gonadalnej (przedwczesne dojrzewanie rzekome, niezależne od GnRH) – w takich przypadkach sekwencja zmian nie musi odpowiadać fizjologicznej kolejności dojrzewania płciowego. Wśród przyczyn nadmiernej androgenizacji w okresie przed pokwitaniem można wymienić wrodzony przerost nadnerczy, guzy wirylizujące, a także ekspozycję na androgeny zewnętrzne.

W piśmiennictwie opisywano wystąpienie izolowanego owłosienia łonowego u chłopców, których matki otrzymywały dydrogesteron, jakkolwiek w żadnym z tych przypadków nie potwierdzono związku przyczynowo-skutkowego. U wspomnianego pacjenta proponuję oznaczenie stężeń testosteronu, 17(OH)-progesteronu, DHEA-S, hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) i kortyzolu oraz wykonanie profilu steroidowego moczu metodą GC/MS. Wskazana jest zatem konsultacja endokrynologiczna.

Piśmiennictwo

1. Greiner M.V., Kerrigan J.R.: Puberty: timing is everything. Pediatr. Ann., 2006; 35 (12): 916–922 (p: Dojrzewanie płciowe. Najważniejszy jest właściwy czas. Med. Prakt.-Pediatr., 2007; 3: 57–70)
2. Januś D., Wójcik M., Tyrawa K., Starzyk J.: Transient isolated scrotal hair development in infancy. Clin. Pediatr. (Phila), 2013; 52 (7): 628–632
3. Problemy dojrzewania płciowego i okresu dorastania. [W:] Brook C.G.D., Brown R.S.: Endokrynologia Pediatryczna. Elsevier, Wrocław 2013