Jaka jest rola ksenoestrogenów w etiologii przedwczesnego rozwoju gruczołów piersiowych (thelarche praecox)?

09-12-2022
dr n. med. Małgorzata Wójcik
Klinika Endokrynologii Dzieci i Młodzieży UJ CM w Krakowie

Przyczyna przedwczesnego izolowanego rozwoju gruczołów piersiowych u dzieci nie jest znana. Istnieje kilka hipotez. Jedna z nich zakłada zwiększoną, osobniczo zależną wrażliwość tkanki gruczołów piersiowych na małe stężenia estrogenów lub substancji chemicznych o działaniu podobnym do estrogenów (ksenoestrogeny). Dotychczas ta hipoteza nie znalazła potwierdzenia w badaniach naukowych. Nie potwierdzono także skuteczności eliminacji jakichkolwiek pokarmów lub kosmetyków w zapobieganiu lub leczeniu thelarche praecox – takie postępowanie nie jest zatem rekomendowane.

Piśmiennictwo

  1. Januszek-Trzciąkowska A., Małecka-Tendera E., Kalina M., Kalina-Faska B.: Przedwczesny rozwój gruczołów piersiowych – patogeneza i postępowanie. Przegląd Med. Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2006; 4: 302–305
  2. Małecka-Tendera E.: Przedwczesne powiększenie gruczołów piersiowych (thelarche praecox) – szara strefa przedwczesnego dojrzewania. Endokrynol. Diabet. Chor. Przem. Mat. Wieku Rozwój., 2000; 6 (1): 31–36
  3. Małecka-Tendera E., Starzyk J.: Dojrzewanie płciowe. [W:] Milewicz A. (red.): Endokrynologia kliniczna. PTE. Wrocław 2012: 221–234
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej