Czy trądzik u ośmioletniej dziewczynki może być objawem przedwczesnego dojrzewania płciowego, przy braku innych cech dojrzewania?

dr n. med. Małgorzata Wójcik
Klinika Endokrynologii Dzieci i Młodzieży UJ CM w Krakowie

Pierwsze kliniczne cechy dojrzewania płciowego mogą być widoczne u dziewczynek w wieku 8 lat. Zatem w opisanym przypadku znaczenie ma precyzyjne określenie początku występowania objawów i ich dynamika. Jeśli objawy wystąpiły w wieku 8 lat i później, nie można mówić o przedwczesnym dojrzewaniu, a jedynie w wybranych sytuacjach o jego nieprawidłowym przebiegu. Pierwszym objawem prawidłowego, fizjologicznego dojrzewania, wynikającego z aktywacji osi gonadalnej, jest zależne od zwiększenia stężenia estrogenów pojawienie się tkanki gruczołowej piersi. Następnie dochodzi do przyspieszenia wzrastania oraz pojawienia się zależnego od androgenów owłosienia łonowego. U prawidłowo rozwijającej się dziewczynki w początkowym etapie dojrzewania płciowego mogą także wystąpić cechy androgenizacji (takie jak trądzik, zmiana zapachu i zwiększenie wydzielania potu) zależne od fizjologicznego pobudzenia kory nadnerczy (adrenarche). Jeśli zmiany mają niewielkie nasilenie i nie towarzyszy im przyspieszenie wzrastania, zaawansowanie wieku kostnego ani pojawienie się owłosienia łonowego, pacjentka wymaga jedynie obserwacji i oceny cech dojrzewania. Jeśli androgenizacja ma charakter gwałtowny i nasilony, zawsze należy wykluczyć choroby mogące być przyczyną nieprawidłowego, heteroseksualnego dojrzewania, tj. w pierwszej kolejności wrodzonego przerostu nadnerczy oraz hormonalnie czynnego guza nadnerczy lub jajników. (2015)

Piśmiennictwo

  1. Dojrzewanie płciowe. Najważniejszy jest właściwy czas. Medycyna Praktyczna Pediatria 2007/03 (tłumaczenie publikacji Greiner M.V., Kerrigan J.R.: Puberty: timing is everything. Pediatric Annals, 2006; 35 (12): 916–922)
  2. Małecka-Tendera E., Starzyk J.: Dojrzewanie płciowe. [W:] Milewicz A. (red.): Endokrynologia Kliniczna. PTE, Wrocław 2012, 221–234
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej