Czy nieprawidłowy jest brak owłosienia łonowego u 13-letniej dziewczynki, u której obserwuje się rozwój piersi i rozpoczęcie miesiączkowania?

Pytanie nadesłane do Redakcji

Czy całkowity brak owłosienia łonowego u dziewczynki w wieku 13 lat i 10 miesięcy, u której obserwuje się rozwój piersi oraz rozpoczęcie miesiączkowania (menarche 2 miesiące wcześniej) jest nieprawidłowy?

Odpowiedź

U prawidłowo, harmonijnie rozwijających się dziewcząt cechy dojrzewania płciowego pojawiają się po ukończeniu 8. roku życia. Pierwszy widoczny objaw stanowi powiększenie gruczołów piersiowych (thelarche, M2 według skali Tannera). Średni wiek rozpoczęcia ich rozwoju szacuje się na 10. rok życia, natomiast średni wiek pojawienia się owłosienia łonowego (pub arche) na 11. rok życia. Pierwsza miesiączka występuje 2–3 lat po wystąpieniu thelarche. Sytuacja kliniczna opisywana w pytaniu – brak jedynie owłosienia łonowego, bez towarzyszących objawów – należy do rzadkości i sugeruje niedobór / zaburzenie działania androgenów. Jako izolowany objaw może wystąpić u nosicielek mutacji genu kodującego receptor androgenowy, który znajduje się na chromosomie X. U ich dzieci może wystąpić zespół całkowitej niewrażliwości na androgeny (complete androgen insensitivity syndrome – CAIS). (2016)

Piśmiennictwo

1. Pniewska-Siark B., Bobeff I., Domagalska-Nalewajek H., Lewiński A.: Diagnostyka zaburzeń dojrzewania płciowego. [W:] Lewiński A., Zygmunt A. (red.): Diagnostyka czynnościowa zaburzeń hormonalnych z elementami diagnostyki różnicowej. Czelej Lublin 2011: 11–34