O czym świadczy nieprzyjemny zapach potu u małej dziewczynki?

Pytanie nadesłane do Redakcji

U dotychczas zdrowej 4,5-latki rodzice zauważyli nieprzyjemny zapach w okolicy pach, jak u osoby dorosłej. Zapach, występujący od około 2 miesięcy, był tym intensywniejszy, im bardziej dziecko było aktywne w ciągu dnia. Z wywiadu wiadomo, że dziewczynka zawsze miała tendencję do pocenia. Po aktywnej zabawie czy w nocy rodzice zwracali uwagę na bardzo mokrą głowę dziecka, jednak dotychczas pociła się bez zapachu. Rodzice podają też, że ojciec dziewczynki od dzieciństwa przejawia podobną tendencję. Dziecko nie zmieniło w ostatnim czasie diety, nie przyjmuje przewlekle żadnych leków. W badaniu nie stwierdzono cech przedwczesnego dojrzewania. Jakie badania należy wykonać u dziewczynki (jeśli w ogóle są potrzebne), gdzie ją ewentualnie skierować – do endokrynologa lub dermatologa?

Odpowiedź

Opisane objawy mogą wskazywać na zwiększone wydzielanie androgenów kory nadnerczy w okresie poprzedzającym dojrzewanie płciowe. Ze względu na wiek dziewczynki konieczne jest różnicowanie pomiędzy łagodną postacią – adrenarche praecox – a początkiem rzekomego (obwodowego) przedwczesnego dojrzewania płciowego związanego z patologią nadnerczy. W tym celu należy ocenić przebieg wzrastania, wiek kostny, a w uzasadnionych przypadkach (tj. przyspieszenie wzrastania, wieku kostnego) diagnostykę uzupełnić o oznaczenia hormonalne – stężenia 17-OH-progesteronu, DHEAs, testosteronu – oraz wykonać USG nadnerczy i jajników. Adrenarche praecox ma charakter łagodny, a zwiększonej aktywności gruczołów potowych i apokrynowych w jego przebiegu może towarzyszyć wystąpienie owłosienia łonowego i/lub pachowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyżej wymienionych badaniach zawsze konieczne jest skierowanie dziecka do endokrynologa. (2016)

Piśmiennictwo

1. Starzyk J.: Przedwczesne dojrzewanie. [W:] Milewicz A. (red.): Endokrynologia Kliniczna. PTE, Wrocław 2012
2. Starzyk J.: Zaburzenia dojrzewania płciowego. [W:] Kawalec W.: Pediatria. PZWL Warszawa 2013
3. Brook G.D., Brown R.S.: Endokrynologia Pediatryczna. Wydanie polskie pod red. Szaleckiego M. Elsevier, Urban&Partner, Wrocław 2013
4. Romer T.E.: Przedwczesne dojrzewanie płciowe. [W:] Zgliczyński W. (red.): Wielka Interna. Cz. I. Endokrynologia. Medical Tribune, Warszawa 2011