Do jakiego wieku na jajnikach mogą się utrzymywać pęcherzyki (torbielki) widoczne w USG? Czy ma to jakieś znaczenie i wymaga diagnostyki?

W klasycznym badaniu USG pęcherzyki w jajnikach można obserwować u dziewczynek we wczesnym niemowlęctwie. W każdym wieku taktuje się je jako objaw fizjologiczny, podobnie jak obecność do 3–4 torbieli jajników (przeciętnie o średnicy 5 mm). W takim przypadku na konieczność przeprowadzenia dalszej diagnostyki przedwczesnego dojrzewania może wskazywać jedynie współistnienie innych cech dojrzewania płciowego, takich jak powiększenie gruczołów piersiowych (thelarche praecox), krwawienie z dróg rodnych (menarche praecox), powiększenie macicy, obecność endometrium lub powiększenie jajników.

W celu ujednolicenia opisu i interpretacji badania USG możemy się posłużyć klasyfikacją uwzględniającą pięć typów morfologii jajnika:

• typ 1. – struktura homogenna, brak pęcherzyków

• typ 2. – struktura oligotorbielowata – maksymalnie 5 pęcherzyków o średnicy <10 mm

• typ 3. – struktura wielotorbielowata – ≥6 pęcherzyków, wszystkie o średnicy <10 mm

• typ 4. – struktura makrotorbielowata – co najmniej 1 pęcherzyk o średnicy >10 mm

• typ 5. – izolowana torbiel – co najmniej 1 torbiel >20 mm.

Stwierdzenie u dziewczynki w wieku <8. roku życia obecności jajnika/jajników o morfologii typu 3., 4. lub 5. stanowi bezwzględne wskazanie do poszukiwania przyczyny przedwczesnego dojrzewania. (luty 2014 nowe)

Piśmiennictwo

1. Haber H., Neu A.: Sonographic measurement of endocrine tissue. W: Ranke M., Mullis P. (red.): Diagnostics of endocrine function in children and adolescents. Karger, 2011
2. Eksioglu A., Yilmaz S., Cetinkaya S. i wsp.: Value of pelvic sonography in the diagnosis of various forms of precocious puberty in girls. J. Clin. Ultrasound., 2013; 41: 84–93