Jakie są objawy zapalenia dolnych dróg moczowych? Jak długo mogą się utrzymywać?

Pytanie nadesłane do redakcji

Jak długo u 3-letniego dziecka z zapaleniem pęcherza z krwiomoczem po włączeniu leczenia amoksycyliną z kwasem klawulanowym może się utrzymywać krew w moczu?

Odpowiedź

Zgodnie z definicją Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) z 2015 roku w zakażeniu dolnych dróg moczowych (ZDDM) mogą wystąpić następujące objawy dyzuryczne: częste oddawanie moczu, bolesne i nagłe parcie na mocz, nietrzymanie moczu, ból w okolicy nadłonowej, nieprzyjemny zapach moczu oraz czasami krwiomocz. Rozpoznanie ZDDM ustala się na podstawie objawów klinicznych i wyników badań laboratoryjnych moczu. Leczenie powinno trwać 3–5 dni (wg wytycznych brytyjskich NICE – jedynie 3 doby), gdyż dłuższy czas terapii nie przynosi korzyści, a zwiększa ryzyko rozwoju antybiotykooporności. Amoksycylina z kwasem klawulanowym należy do leków zalecanych w terapii ZDDM. Jeżeli zatem czas leczenia ZDDM ma trwać 3–5 dni, należałoby oczekiwać całkowitego ustąpienia wszystkich objawów (łącznie z krwiomoczem) w tym czasie.

Niemniej jednak u 3-letniego dziecka mogą wystąpić trudności z definitywnym rozróżnieniem pomiędzy zakażeniem górnych (ZGDM) i dolnych dróg moczowych, a w niektórych przypadkach zakażenie początkowo ograniczone do dolnych dróg moczowych w krótkim czasie obejmuje górne drogi moczowe. W takiej sytuacji warto rozważyć, czy nie należy zakażenia układu moczowego potraktować jak ZGDM i czas leczenia przedłużyć do 7–14 dni.

W przypadku krwiomoczu utrzymującego się >3–5 dni zaleca się pełną diagnostykę różnicową, z uwzględnieniem m.in.: choroby układu krwiotwórczego, choroby nowotworowej, urazu, obecności ciała obcego, chorób torbielowatych nerek, kamicy nerkowej, chorób autoimmunologicznych (zwłaszcza u dzieci starszych) czy też stosowania leków przyczyniających się do zmiany zabarwienia moczu lub też zaburzających prawidłową hemostazę.

Piśmiennictwo

1. Żurowska A.(red.): Zalecenia Polskiego Towarzystwa Nefrologii Dziecięcej (PTNFD) dotyczące postępowania z dzieckiem z zakażeniem układu moczowego. 2015
2. Vijayakumar M. (red.): Principles and Practice of Pediatric Nephrology. Jaypee Brothers Medical Publishers, 2013