Kiedy można rozpoznać zaparcie czynnościowe u niemowlęcia?

Chociaż zaparcie czynnościowe może dotyczyć 30% niemowląt w 1. roku życia, nierzadko stanowi wyzwanie diagnostyczne. W tym wieku trudno ocenić, czy rytm wypróżnień dziecka mieści się w granicach fizjologii, a właściwe rozpoznanie mogą utrudniać nakładające się inne zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego.

U większości noworodków pierwsze wypróżnienie (tzw. smółka) następuje w ciągu 36 godzin po urodzeniu (u 90% w ciągu pierwszych 24 hż.). Liczba stolców zwiększa się w kolejnych dniach wraz ze zwiększaniem się objętości przyjmowanego pokarmu. Rytm wypróżnień jest cechą osobniczą i w dużej mierze zależy od sposobu karmienia. U niemowląt karmionych piersią normą może być zarówno oddawanie pojedynczych stolców raz na kilka dni, jak i kilku stolców na dobę. Ważne jest odróżnienie zaburzeń czynnościowych, które dotyczą >90% niemowląt >1. miesiąca życia, od organicznych (tab. 1). Dzieci z objawami alarmowymi (tzw. czerwone flagi [tab. 2]) zawsze wymagają rozszerzenia diagnostyki!

Piśmiennictwo

1. Tabbers M.M., DiLorenzo C., Berger M.Y. i wsp.: Evaluation and treatment of functional constipation in infants and children: evidence-based recommendations from ESPGHAN and NASPGHAN. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2014; 58 (2): 258–274
2. Vandenplas Y., Alarcon P., Alliet P. i wsp.: Algorithms for managing infant constipation, colic, regurgitation and cow’s milk allergy in formula-fed infants. Acta Paediatr., 2015; 104 (5): 449–457
3. Mulhem E., Khondoker F., Kandiah S.: Constipation in children and adolescents: evaluation and treatment. Am. Fam. Physician, 2022; 105 (5): 469–478