Leczenie duszności u chorych na nowotwory. Praktyczne zalecenia kliniczne

25.09.2008
opracowanie na podstawie: The management of dyspnea in cancer patients: a clinical practice guideline
R. Viola, C. Kiteley, N. Lloyd, J.A. Mackay, J. Wilson, R. Wong and Supportive Care Guidelines Group
Program in Evidence-based Care. Cancer Care Ontario. Evidence-Based Series #13–5: Section 1. http://www.cancercare.on.ca/pdf/pebc13-5f.pdf

ZESTAWIENIE SKRÓTÓW:
EBM – medycyna oparta na wiarygodnych danych naukowych, PEBC – Program in Evidence-based Care

Wprowadzenie

Duszność to częsty i uciążliwy objaw, który występuje u wielu (19–51%) chorych na nowotwory. Częstość występowania duszności zależy od miejsca wyjścia nowotworu – największa jest u chorych na zaawansowanego raka płuca (46%) i piersi (24%), mniejsza natomiast w przypadku nowotworów żołądka (7%) czy też głowy i szyi (6%). Od 60 do 80% chorych z dusznością uznaje ten objaw za istotny klinicznie. W chwili powstawania niniejszych wytycznych istniały tylko dwie podobne publikacje poświęcone temu zagadnieniu – wytyczne fińskie, omawiające postępowanie w przypadku duszności w przebiegu zaawansowanych nowotworów (Finnish Medical Society Duodecim. Palliative treatment of cancer. W: EBM guidelines. Evidence-based medicine. Helsinki (Finland): Duodecim Medical Publications; 2005 – przyp. red.), oraz wytyczne postępowania w przypadku zaawansowanego raka płuca (Kvale P.A., Simoff M., Prakash U.B.: Lung cancer. Palliative care. Chest, 2003; 123 (1 supl.): 284–311 – przyp. red.); w kwietniu 2008 roku własne wytyczne postępowania w przypadku duszności w przebiegu zaawansowanych nowotworów opublikowało amerykańskie Oncology Nursing Society (Di Salvo W.M., Joyce M.M., Tyson L.B., Culkin A.E., Mackay K.: Putting evidence into practice: evidence-based interventions for cancer-related dyspnea. Clin. J. Oncol. Nurs., 2008; 12: 341–352 – przyp. red.). Brak jasnych zaleceń oraz sprzeczne i trudne do interpretacji wyniki opublikowanych badań utrudniają skuteczne leczenie duszności, stąd inicjatywa przygotowania niniejszych wytycznych.
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Ratownictwo 2026
    Kraków, 18–19 września
    • trudne decyzje w pediatrii ratunkowej
    • granice ratowania – aspekty prawne i odpowiedzialność
    • medycyna ratunkowa w położnictwie – wyzwania przedszpitalne
    • działania w sytuacjach dużego zagrożenia
    • hipotermia terapeutyczna noworodków – współczesne standardy postępowania
  • Otyłość 2026
    Kraków, 25–26 września
    • aktualne zalecenia PTLO 2026 w leczeniu otyłości
    • powikłania narządowe i zaburzenia hormonalne w otyłości
    • leczenie otyłości i redukcja farmakoterapii w cukrzycy typu 2
    • ryzyko sercowo-naczyniowe pod kontrolą w leczeniu otyłości
    • nowoczesne metody leczenia otyłości i jej powikłań
  • Mózg i emocje 2026
    Konferencja Szkoleniowa "Neurologia i Psychiatria Dziecięca w Dialogu" Katowice, 5 grudnia
O tym się mówi
  • OZZL o zarobkach i czasie pracy lekarzy
    Trzech na czterech Polaków chce ujęcia zarobków lekarzy w karby. Sami lekarze podkreślają, że nagłaśniane przez media przypadki to wyjątki, a milionowe angaże pozostają poza zasięgiem większości z nich. Jednym z kluczowych problemów pozostaje zaś czas pracy lekarzy.
  • Po pierwsze: wiarygodność
    Analizę tego, co minister zdrowia, wspierana przez współpracowników, powiedziała, należałoby poprzedzić pytaniem ogólnym o wiarygodność. W dwóch zresztą wymiarach.
  • MZ przedstawiło plan naprawczy
    Maksymalnie 40 tys. zł brutto dla lekarza za pracę w wymiarze jednego etatu – to część pakietu naprawczego, jaki przedstawiła minister zdrowia. Propozycje resortu zdrowia brzmią boleśnie znajomo. Duża część z nich była omawiana publicznie już ponad roku temu, jeszcze w czasie, gdy ministrem zdrowia była Izabela Leszczyna.