Związek między przyjmowaniem leków i występowaniem pemfigoidu pęcherzowego

25.10.2021
Omówienie artykułu: Association Between Medication Use and Bullous Pemphigoid: A Systematic Review and Meta-analysis.
Liu S.D., Chen W.T., Chi C.C.
JAMA Dermatol. 2020; 156(8): 891–900.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: BP – bullous pemphigoid, pemfigoid pęcherzowy; OR – odds ratio, iloraz szans; CI – confidence interval, przedział ufności

Pemfigoid pęcherzowy (bullous pemphigoid – BP) jest przewlekłą chorobą skóry, w przebiegu której zaobserwować można powstawanie dużych, dobrze napiętych pęcherzy na rumieniowo-obrzękowym podłożu. Zmiany rozwijają się na skutek niszczenia przez autoprzeciwciała, obecne w surowicy pacjentów, niektórych antygenów błony podstawnej (BP230, BP180), co skutkuje oddzieleniem się naskórka od skóry właściwej i formowaniem pęcherzy. Szacuje się, że roczna zapadalność na BP, w zależności od lokalizacji geograficznej, wynosi 2,4–21,7/milion osób; w ciągu ostatnich 20 lat zaobserwowano jej wzrost ok. 1,9–4,3 razy. Wśród przyczyn tego stanu wymienia się m.in. zwiększenie przewidywanej długości życia, podniesienie świadomości występowania nietypowych wariantów BP, udoskonalenie metod diagnostycznych oraz wpływ niektórych leków.

Celem badaczy była ocena związku między stosowaniem leków, a rozwojem pemfigoidu pęcherzowego. Przeanalizowano artykuły zamieszczone w bazach PubMed, Cochrane oraz Embase przed 20 lutego 2020. Do przeglądu zakwalifikowano 13 badań kliniczno-kontrolnych, 1 kohortowe oraz 1 badanie kliniczne z randomizacją, łącznie obejmujących 285 884 pacjentów. Nie zastosowano żadnych kryteriów wyłączenia uwzględniających status, język publikacji lub miejsce prowadzenia badania.

Przegląd systematyczny wykonano zgodnie z wytycznymi MOOSE (Meta-analysis of Observational Studies in Epidemiology). Jakość niezrandomizowanych badań oceniono za pomocą skali Newcastle-Ottawa, a badań z randomizacją za pomocą narzędzia Cochrane Collaboration; uzyskane zbiorcze dane wykorzystano do przeprowadzenia metaanalizy modelu efektów losowych, jeśli włączone badania były wystarczająco jednorodne. Przeprowadzono także analizy podgrup pod względem stosowania różnych leków z tej samej grupy. Wyniki przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Związek między stosowaniem poszczególnych grup leków a występowaniem pemfigoidu pęcherzowego
Grupa leków
OR (95% CI)
Diuretyki Antagoniści aldosteronu 1,75 (1,28–2,40)
Diuretyki tiazydowe 1,16 (0,93–1,44)
Diuretyki pętlowe 1,29 (0,88–1,90)
Leki przeciwcukrzycowe Inhibitory dipeptydylopeptydazy 4 1,92 (1,55–2,38)
Metformina 1,00 (0,81–1,23)
Pochodne sulfonylomocznika 0,98 (0,78–1,22)
Pochodne tiazolidynodionu 1,16 (0,63–2,14)
Analogi GLP-1 0,95 (0,11–8,52)
Leki działające na układ
nerwowy, w tym antydepresyjne
oraz stosowane w leczeniu
choroby Parkinsona

Przeciwpsychotyczne

1,63 (1,15–2,32)

Przeciwlękowe

1,16 (0,65–2,06)

Nasenne i uspokajające

1,16 (0,7–1,92)

Trójpierścieniowe leki antydepresyjne

1,24 (0,48–3,18)

Czteropierścieniowe leki antydepresyjne

4,81 (0,49–46,98)

SSRI

3,56 (0,83–15,20)

SNRI

6,49 (0,71–59,05)

Antycholinergiczne

2,94 (1,42–6,09)

Dopaminergiczne

1,85 (1,1–3,11)
Leki przeciwbólowe Opioidy 0,5 (0,29–0,86)
Salicylany 0,55 (0,31–0,98)
Leki hipotensyjne Inhibitory ACE 1,14 (0,96–1,35)
Blokery receptora angiotensynowego 1,22 (0,99–1,49)
α1-blokery 0,65 (0,22–1,98)
β-blokery 1,07 (0,77–1,48)
Blokery kanału wapniowego 1,09 (0,86–1,39)
Leki działające ośrodkowo 1,45 (0,83–2,53)
Leki bezpośrednio zmniejszające napięcie ściany tętniczej 0,82 (0,55–1,23)
Leki przeciwkrzepliwe Kwas acetylosalicylowy 1,04 (0,46–2,35)
Warfaryna 0,77 (0,25–2,32)
Klopidogrel 11,28 (0,58–221,06)
Dipirydamol 5,58 (0,73–42,56)
Leki hipolipemizujące Statyny 0,94 (0,77–1,15)
Fibraty 0,5 (0,22–1,18)
Niesteroidowe leki przeciwzapalne
1,08 (0,65–1,79)
Antybiotyki
1,71 (0,99–2,95)
Leki hamujące wydzielanie żołądkowe
Inhibitory pompy protonowej

1,01 (0,66–1,55)

Antagoniści receptorów H2

1,52 (0,51–4,55)
strona 1 z 2
Zobacz także
Wybrane treści dla pacjenta:
  • Pemfigoid pęcherzowy
  • Linijna IgA dermatoza pęcherzowa
  • Cukrzyca MODY
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2022 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.